d1830五次第難解明義釋精進賢毗利耶跋陀羅卓·格年欽波·謝繞尊珠
D1830
@##།།རྒྱ་གར་སྐད་དུ།པཉྩ་ཀྲ་མ་པཉྫི་ཀཱ་པྲ་བྷཱ་སཱ་རྠ་ནཱ་མ།བོད་སྐད་དུ།རིམ་པ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ།དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།དཔལ་ལྡན་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གཙོ།།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མགོས་བཏུད་དེ།།རིམ་པལྔ་ཡི་དཀའ་འགྲེལ་ནི།།དོན་གསལ་བ་འདི་བདག་གིས་དབྱེ།།འཕགས་པ་ཡིས་ནི་མཛད་པའི་གཞུང་།།ཟབ་མོའི་དོན་ལ་བདག་བློ་ཡི།།གོ་སྐབས་དག་ནི་མེད་མོད་ཀྱི།།འདིར་ནི་གཞན་གྱིས་གསོལ་གདབ་བྱས།།ཉན་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ།།མགོ་སྨོས་སྤྲོས་པས་གོ་བའོ།།ཕྱི་མ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར།།བདག་གིས་དཀའ་འགྲེལ་བརྩམ་པར་བྱ།།བླ་མའི་མན་ངག་མ་ཐོབ་པར།།གང་ཞིག་འཆད་པར་འདོད་པ་ནི།།བསྟན་བཅོས་མང་ལ་བློ་སྦྱངས་ཀྱང་།།དེ་འདིར་ཡང་ནི་རྨོངས་འགྱུར་ཏེ།།དེ་བས་གསང་བ་ལ་མཁས་པའི།།བླ་མའི་མན་ངག་ཐོབ་བྱ་སྟེ།།གང་ཟག་གཞན་ལ་ཕན་བྱའི་ཕྱིར།།འདིར་ནི་ཅི་བཞིན་ནུས་པས་བྱ།།འདིར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྟན་བཅོས་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ།ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའི་བློ་མངའ་བའི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་གཉིས་ངེས་པར་སྤངས་པས་དོན་དམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་སྲུང་བར་མཛད་པའི་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་མངའ་བ།སྙིང་རྗེ་བླ་ན་མེད་པས་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའི་དགོངས་པ་ཅན།སྙིགས་མ་ལྔས་འཕགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དུ་མ་འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་།གཏི་མུག་དང་།ཕྲག་དོག་དང་།སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་ཡིད་བཅོམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འགྲོ་བ་ལ་གཟིགས་ནས།གདུལ་བྱ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་རང་དད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས།མདོར་བསྡུས་པའི་རིམ་པ་ལྔ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་མེད་ན།ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་རྣམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་ན།འདིར་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལམ་དམ་པ་ལ་དགོད་པ་ནི་དགོས་པའོ།།ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གྲུབ་ཅིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཁོར་བའི་སྲིད་དུ་གནས་པ་ནི་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའོ།
梵文題目：PañcakramaPañjikāPrabhāsārthaNāma
藏文題目：五次第難解明義釋
漢譯題目：五次第難解明義釋
頂禮金剛薩埵！
頂禮具德一切佛陀之主金剛薩埵后，我將開展這部五次第難解明義釋。
雖然對於聖者所造甚深義理的論著，我的智慧沒有理解的機會，但在此是應他人請求而作。
聽聞者分兩類：
一是略說即能理解者，
二是需詳細解說者。
為攝受後者，我將造此難解釋。若未得上師口訣而欲解說者，縱然于諸論典熟習，於此仍將迷惑。
因此應當獲得精通密法的上師口訣，為利益他人，當盡己所能如實宣說。
在此，通達一切世間與出世間論典並善加修習，
具足如茅草尖般敏銳智慧的導師，
遠離二邊而如實通達勝義諦，
具有守護如來教法的意傳，
以無上悲心利益他眾的意趣，
觀見五濁惡世中被貪慾、嗔恚、愚癡、嫉妒、吝嗇等諸多煩惱過失所摧毀的世間眾生，爲了這些所化眾生，
首先禮敬自己所信仰的本尊，宣說了簡要的五次第。
此處若無所詮等三者，則追隨佛法的諸人將無法趣入。
如是，若要宣說此真實義，此處應當宣說圓滿次第。
安立一切眾生於殊勝道路是其必要性。
證得大手印並住于輪迴中利益眾生是更深層的必要性。
།དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྙད་ནས།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དང་།བཤད་པའི་རིམ་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ།གསང་སྔགས་སྐུ་ནི་རབ་བསྒྲུབ་པ།།བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་ཡིན།།སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནི།།རིམ་པ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི།།ཡིད་འོང་རིམ་པ་གསུམ་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་དག་པ་ནི།།རིམ་པ་བཞི་པར་བརྗོད་པ་ཡིན།།གང་ཞིག་བདེན་གཉིས་སྦྱོར་བ་ནི།།ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱ་རིམ་པ་ལྔ།།སྒྲུབ་པའི་ལུས་འདི་ཕུལ་དུ་བྱུང་།།བསྟན་བཅོས་ཀུན་གྱི་དོན་བསྡུས་པའོ།།གཞན་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པས་ན།མཐའ་དྲུག་གིརྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་བཤད་པ་བཞིའི་རིམ་པས་ཀྱང་གཞུང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་དེ་གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་བཀོད་ནས།ད་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཚིག་རེ་རེ་ནས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་ཀུན་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དཔལ་ལྡན་བདེ་ཆེན་ལ་བཏུད་ནས།།རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་བཤད་བྱ།།ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ།།དཔལ་ལྡན་བདེ་ཆེན་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་སྟེ།དུས་ཐམས་ཅད་པ།བར་ཆད་མེད་པ།མཉམ་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་སྐུ་ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཡེཤེས་རྣམ་པ་ལྔའི་སྐུས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དེ།མི་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་མཛད་པས་ན་ཡིད་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི།གང་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་།དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་བརྒྱན་ཅིང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མགོན་པོ་སྐྱོབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ།།སྐྱབས་སུ་འོས་ཞེས་བྱའི་བར་དུའོ།
如是宣說了所詮等之後，當安立論典之體及解說次第。
密咒身之殊勝成就，是為第一生起次第。
唯是緣於心性者，即是所謂第二次第。
見到世俗諦理者，是為悅意第三次第。
世俗諦理清凈者，即說為是第四次第。
若能雙運二諦者，即是第五雙運次。
此修行體最殊勝，總攝一切論典義。
又因為是吉祥密集之支分，當隨順六邊際並依四種解釋次第來詳解論文。
因恐文字繁多，故未說明這些之相。
如是安立論典之體后，現當從禮敬偈頌開始，逐字詳加解釋。
關於"諸佛之主"等，應當與"頂禮具德大樂已，當說金剛誦次第"相連。
具德大樂即是大金剛持，因為他恒時無礙地體驗無與倫比的大樂身。
此處世尊之身有二種：一是以智慧為相，二是以圓滿受用為相。
其中以智慧為相者，以五智之身生起一切佛陀，由於生起不動佛等如來，故遍及一切意，即是一切佛之本體。
圓滿受用相者，即以三十二種大丈夫相好及八十種隨好莊嚴，為令一切眾生安立於道故。
怙主即是救護者，乃至"堪為皈依"。
།དེ་ལྟར་ཚིག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ཟབ་པ་དང་།རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་བཤད་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་རིམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ།རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ་དེ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ལས་ཤེ་ན་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ།དེ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དོ།།དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནིབསྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས།འདིར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་བྱས་ནས།དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་བསླབ་པ་དང་།རིན་པོ་ཆེའི་སྐུད་པ་ལྟར་ཁྱབ་པའི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་གསུངས་ཏེ།བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་འདི་ལས་དང་པོ་པའི་སྟེ།བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་སློབ་བཞིན་པ།རྫོགས་པའི་རིམ་པས་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་རྣམས་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདསཐུགས་རྗེའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རིམ་པ་ལྔ་པའི་མཚན་ཉིད་ཐབས་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྐས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟ་བུ་གསལ་བར་བྱས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཁང་བཟངས་ལ་འཛེག་པའི་ཕྱིར་སྐས་ཀྱི་རིམ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ།མངོན་པར་འདོད་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་རིམ་པ་འདི་མཁས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ།།སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྲོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་འཛིན་ཅིང་འཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཞེ་ན་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཀུན་དུ་གཡོ་བའོ།།སེམས་ཅན་ནི་ལུས་དང་ལྡན་པ་སྟེ།རླུང་མེད་ན་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་བསྐྱོད་པ་དང་ཀུན་དུ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པས་ན་ལས་ཀུན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་དེ་དེའི་བཞོན་པ་ནི་ཤིང་རྟ་དང་རྟ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཞོན་པ་ལྟ་བུའོ།།འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ།།རླུང་ཞེས་བྱ་བའི་བཞོན་པ་ལ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞོན་ནས་ལས་ཀུན་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
如是以兩種詞句依次對深廣本性的世尊身作禮后當做何事？
即說"當說金剛誦次第"。
金剛誦即是下文將說的次第之相，意為當解說金剛誦次第。
從何處說呢？關於"從瑜伽續"等，瑜伽即是心的三摩地，以此為主的續即是瑜伽續。
"隨順"即是依止之義。
因此，隨順瑜伽續，於此對具足一切圓滿功德的世尊作禮后，隨即以兩偈宣說入次第學處及如寶線般遍及的次第。
關於"生起次第"等，對於此處初業者，即正在以生起次第學習、以圓滿次第希求成就的那些人，世尊以究竟慈悲明示了五次第之相，此方便如同獲得彼果之階梯次第。
如同為登上宮殿而設定階梯次第一般，為獲得所欲證得的果位，智者應當了知此次第。
關於"命"等，命即是執持、存活之義。
何者？即風，也就是普遍運動者。
有情即是具有身體者，因為無風則無往來。
由於這二者能作一切行動、運動等事業，故稱為"作諸業"。
關於"識"等，識即是意，其所乘即如人乘于車乘和馬一般。
此說："乘于名為風的所乘，識乘其上而作諸業"，此為其義。
།འདི་ལྟར་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ།རླུང་ནི་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་དང་།།ཤེས་པ་ཀུན་དུ་འདྲེས་གྱུར་ནས།།དབང་པོའི་ལམ་ནས་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ།།ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདིར་ཡང་མདོ་དང་རྒྱས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་བཅུར་འགྱུར་ཏེ།སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་དང་ཐུར་དུ་འབྱིན་པའི་རླུང་དང་།མེ་དང་མཉམ་པའི་རླུང་དང་།གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་དང་།ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་ལྔའོ།།གསལ་བར་རྒྱུ་བ་དང་།རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་དང་།ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བ་དང་།རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་དང་།ངེས་པར་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།དང་པོ་ལྔ་ནི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ཞེན་པའོ།།ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་འཛིན་པའོ།།དེ་ལ་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་རླུང་ནི་སྙིང་གར་གནས་པ་མི་བསྐྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ།སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་དབུགས་སོ།།ཐུར་དུ་འབྱིན་པའི་རླུང་ནི་སྨད་ཀྱི་བུ་ག་ན་གནས་པ་སྟེ།རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དྲི་མ་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ།།གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་ནི་མགྲིན་པན་གནས་པ་སྟེ།འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱེན་དུ་རྒྱུ་ཞེས་རོལ་སོགས་པ་ཡང་ལེན་པར་བྱེད་པའོ།།མཉམ་པའི་རླུང་ནི་ལྟེ་བ་ན་གནས་པ་སྟེ།དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་རོལ་སོགས་པ་མཉམ་པར་བྱེད་པའོ།།ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ནི་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པ་སྟེ།རྣམ་པར་སྣང་མཛདཀྱི་རང་བཞིན་རོ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ།།གསལ་བར་རྒྱུ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་གནས་པ་སྟེ།ཐོབ་པར་གསལ་བའོ།།རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་གནས་པ་སྟེ།།ཁྱབ་པར་འཐོབ་པའོ།།ཡང་དག་པར་རྒྱུ་བ་ནི་དྲི་ལ་གནས་པ་སྟེ།ཡང་དག་པར་འཐོབ་པའོ།།རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ནི་རོ་ལ་གནས་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་འཐོབ་པའོ།།ངེས་པར་རྒྱུ་བ་ནི་རེག་བྱ་ལ་གནས་པ་སྟེ།ལུས་པ་མེད་པར་འཐོབ་པའོ།།རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མདོ་དང་རྒྱས་པ་བསྟན་པ་སྟེ།ཁྱབ་པར་བསྟན་པས་རྣལ་མ་འགོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས།མདོར་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས།བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོན་པ་སྟེ།རླུང་གི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྔགས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡང་དག་འཇུག་།ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ངག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ།དེ་ཡང་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མེད་ན་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།
如是將示：風與空性之體性，與識完全相融合，從諸根門而生起，此即名為緣于境。
此中以略廣分類可成五種或十種：
即命風、下行風、平住風、上行風、遍行風等五種。
明行風、遍行風、正行風、極行風、決定行風等五種。
前五者執著于身體之作用，後者依五根而執取境。
其中命風住於心間，是不動佛之自性，即所謂命息。
下行風住于下孔，是寶生佛之自性，能排出不凈等。
上行風住于喉間，是無量光佛之自性，稱為上行，能攝取飲食等。
平住風住于臍間，是不空成就佛之自性，能平衡飲食等。
遍行風住於一切關節，是毗盧遮那佛之自性，能遍及一切關節飲食等。
明行風住於色，即明顯獲得。
遍行風住于聲，即遍及獲得。
正行風住于香，即正確獲得。
極行風住于味，即極度獲得。
決定行風住于觸，即無餘獲得。已說風之性相略廣分類。
由遍及顯示故不成為障礙正行，如是隨順略說后，示現生起次第咒之真實性自性。
關於"風之真實"等，應與"真實趣入咒真實"相連。
語言觀察即是咒之真實性，若無風之真實性則不能成就。
།རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་ལུས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་རིམ་པ་ལ་འཇུག་པ་བསླབ་པར་བྱའོ།།གང་འདིར་དང་པོའི་རིམ་པ་སློབ་པར་འདོད་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པས་སློབ་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་ནས།ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲན་པ་རྩེ་གཅིག་པའོ།།དེའི་ཚེ་ལས་དང་པོ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་སྟེ།དེ་ནས་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ལུས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཅན་ནོ།།དེ་ལ་ཡང་ལུས་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང་།ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལིའི་སྒོ་ནས་ངག་གི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཅན་ནོ།།ངག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཅན་ལས་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་བསྒོམས་པས་ངག་རྡོ་རྗེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པ་འདིས་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཡང་ལུས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི།རྫས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་སྟེ།ལུས་དཔྱོད་པ་ཅན་ནོ།།རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཡང་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།སྔགས་ཀྱི་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔགས་ནི་ངག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྐྱེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ།བླ་མའི་ཞལ་ནས་ངེས་པར་བཟུང་ནས།སྔགས་རང་གི་སེམས་ལ་གཏོང་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དུ་སྔགས་ལས་མ་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ནི་ངག་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།།དེ་བས་སྔོན་དུ་སྔགས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཞུགས་ནས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་སློབ་པ་སྟེ།དེར་གནས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་ལས་དང་པོ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ།།རིམ་པ་དང་པོའི་བཤད་པའོ།།།།གཉིས་པ་སྟོན་ཏེ།སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དམིགས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའོ།།དེ་ཡང་དག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་གནས་ནས་གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་སྣང་བའི་རིམ་པས་འབྱུང་བ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རླུང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བའི་དབྱེ་བ་ལ་སློབ་པ་དེའི་ཚེ།སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ནི་རིམ་པ་གཉིས་པ་ཞེས་པའོ།
風之真實性也無身觀察，因此應當學習入次第。
此處欲學初次第者，以信解善逝乘而學習，即所謂佛陀教法，應當緣于"唯此佛陀教法具足一切圓滿功德"而作專一憶念三摩地。
此時獲得初業者三摩地，其後由種姓差別而成具身觀察者。
其中，從身金剛三摩地中，又由阿字母和卡字母門而成具語觀察者。
從語觀察中，由修習出入息而獲得語金剛三摩地，以此次第示現趣入咒真實性之瑜伽。
又，身觀察即是觀察三十六物質自性之身微塵差別，即具身觀察者。
風之真實性也將在根本續中解說。
關於"咒之生起"等，咒即是如實了知具語觀察相之生起，從上師處確定把握后，乃至"于自心中作持誦"。
因為若非從咒而生的金剛誦則成為語言的，故應首先確定把握咒。
其後趣入生起而學習金剛誦之因相，住于彼處即是趣入心三摩地的初業瑜伽。
此為第一次第之解說。
示現第二次第：關於"心之所緣"等，心之所緣即是心所緣，即如理遍知后見無我。
住于彼等觀察中時，當以自性顯現次第學習四大曼荼羅中風遍行之差別時，獲得心三摩地即
།།།གསུམ་པ་སྟོན་ཏེ།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་གི་ཚེ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དེར་གནས་པས་རང་གི་སེམས་ཇི་ལྟར་རིག་པ་ཡོངས་སུཤེས་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའོ།།སྒྱུ་མ་དང་།སྨིག་རྒྱུ་དང་།ཆུ་ཟླ་དང་།འཇའ་ཚོན་དང་།མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་།རྨི་ལམ་དང་།མིག་འཕྲུལ་དང་།ཆུའི་ཆུ་བུར་དང་།མགལ་མེ་བསྐོར་བ་དང་།ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་།རི་བོང་གི་རྭ་དང་།མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པའི་དཔེ་བཅུ་གཉིས་ཏེ།སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པའི་དཔེ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་དཔེའོ།།ཡང་འདི་དག་ལ་ཁྱད་པར་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ།འོན་ཀྱང་ནམ་ཞིག་སུ་དག་འཁྲུལ་པའི་གནས་སྐབས་ན་གང་ཡང་རུང་བའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ།རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པས་ན།རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་བསྟན་ཏོ།།རིམ་པ་གསུམ་པ་བཤད་པའོ།།།།བཞི་པ་སྟོན་ཏེ།ཡང་དག་མཐའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས།སྟོང་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རིམ་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ།དེ་ནས་རིལ་པོར་འཛིན་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཡང་དག་པའི་མཐར་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ།།རྣམ་པར་སྦྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རིམ་པ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ།།།།ལྔ་པ་སྟོན་ཏེ།ཡང་དག་མཐའ་ལས་ལངས་ན་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་ནས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའི་བདེན་པ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས།རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་འདི་སྐད་དུ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་དུ་གཟུང་བ་དང་།འཛིན་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའོ།
示現第三次第：關於"如幻"等，當趣入以十二種幻喻之世俗諦時，住于彼處，由遍知如所了知之自心，現前如幻三摩地后獲得佛陀灌頂。
幻術、陽焰、水月、彩虹、映象、夢境、幻覺、水泡、旋火輪、空中花、兔角、石女子等十二種生起迷亂之喻。
與幻相等之喻即是如幻之喻。
此等雖無絲毫差別，然而於某時某人處於迷亂狀態時，修習任一對治而相應，由於遠離自心障蔽且令圓滿，故示為十二種。
此為第三次第之解說。
示現第四次第：關於"真實邊際"等，獲得如幻三摩地后，以十八空性次第趣入勝義諦，其後以總執持之微塵差別三摩地而趣入真實邊際。
"遍凈"即是于彼真實邊際中遍凈一切心與心所蘊之義。
此為第四次第之解說。
示現第五次第：關於"從真實邊際起"等，其後從空性三摩地起，了知自性光明之二諦無別自性后，趣入圓滿次第三摩地，故說"無二智"等。
無二智即是于彼處無有所取能取二相之性相，或無有有無分別之性相，即是無二智。
"獲得"即是證得之義，即是殊勝。
།ཟུང་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་གི་ཚེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཁོ་ནར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས་པ་དེའི་ཚེ།གང་ལ་ཡང་མི་སློབ་སྟེ།དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན་བསླབ་པའི་ཆོས་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་དགྲ་ལ་བརྡེགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པས་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་ལེགས་པར་སྦྱངས་པ་དང་ལེགས་པར་མ་སྦྱངས་པའི་སློབ་མ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྔགས་དང་།ལྷ་དང་།བདག་དང་།ཕྱག་རྒྱའི་དེ་ཁོ་ནས་རིམ་པ་ལྔ་གསལ་བརསྟོན་ཏེ།དེ་ལ་ངག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་།ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཅིག་གོ།།སེམས་ལ་དམིགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་པའོ།།བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་གསུམ་པའོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་།ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ནི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོའོ།།དེ་བས་ན་ལུས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་མེད་ན།ངག་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པའོ།།དེ་མེད་ན་སེམས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་དོ།།དེ་མེད་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་དོ།།དེ་མེད་ན་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྔོན་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ།།དེ་ཡང་མེད་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའོ།།འདི་ལྟར་རིམ་པ་འདིས་བསླབ་པར་བྱའོ།།རིམ་པ་ལྔ་པའི་བཤད་པ་མདོརབསྟན་པའོ།།།།ད་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏེ།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ།རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བཤདདོ།།གོང་དུ་འགྲོ་བའི་མཐར་ཐུག་པས་ན།དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ།།དེ་དག་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ན།ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རིམ་པ་ལ་འཇུག་པས་སློབ་བཞིན་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འབྱུང་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཉིད་རབ་ཏུ་འཐོབ་པའོ།།ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པས་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་ནོ།།ཤེས་བྱའི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་མཛད་པས་ན།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དེ་ནས་འགྱུར།།ཞེས་བྱའོ།
關於"雙運"等，當雙運三摩地中安住無二智時，于任何都不修學，因為已圓滿故無任何可學之法，如同射箭師已擊中敵人。
如是由生起次第而瞭解圓滿次第時，為攝受善加修習與未善加修習的弟子，以咒、本尊、自性、手印之真實性明示五次第。
其中語觀察即是咒之真實性與風之真實性，本尊真實性是第一次第。
心所緣即是自性真實性為第二。
加持次第即是手印真實性為第三。
現證菩提與雙運二者是果之自性。
因此，若無身觀察，則無語觀察三摩地。
若無彼，則無了知心觀察。
若無彼，則無趣入世俗諦。
若無彼，則無先行勝義諦。
若無彼，則不能現證雙運次第。
應當如是次第而學。
此為第五次第略說解釋。
今以二偈示現雙運三摩地之功德：
關於"此即"等，"此"即是前說之雙運三摩地，說為圓滿瑜伽。
因為是向上趣至究竟，故即是大持金剛。
由彼等無別故，于趣入雙運三摩地次第而修學的異生，亦生起一切智，即獲得佛果。
如何？故說"具一切最勝"等。
由具足一切種類最勝故為具一切最勝。
由遍及一切所知蘊故，稱為"爾時成一切智"。
།འདིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་འཇོམས་པར་སྟོན་ཏོ།།ད་ནི་འདིས་དུས་གསུམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟོན་ཏེ།འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་ཅུང་ཟད་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་གནས་པ།ད་ལྟར་དང་།འདས་པ་དང་།མ་འོངསཔ་ཐམས་ཅད་དེའི་སྐད་ཅིག་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་བ་སྟེ་ཤེས་བྱའི་དོན་ཏོ།།གང་གིས་ཤེ་ན་འོད་གསལ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ།འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཡིས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་དེ་བས་ན་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ།རང་བཞིན་འོད་གསལ་སེམས་འདི་ལ།།གློ་བུར་པ་ཡི་དྲི་མ་སྟེ།།ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་ལྟར།།དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད།།ཅེས་གསུངས་སོ།།དེ་ཉིད་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གོང་དུ་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་དཔལ་འདུས་པའི་རྒྱུད་དུ་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་གསང་བར་གནས་པས་སོ།།བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་རྒྱས་བཏབ་པ་ལྟ་བུའོ།།བཤད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ནས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི།དགོངས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།བླ་མའི་ཁ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སློབ་དཔོན་གྱི་མན་ངག་བརྒྱུད་པ་ལས་ཏེ།རང་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ།ཇི་བཞིན་སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་གྱུར་ན།།རང་ཉིད་ཡིད་ཆེས་ཉམས་པ་འཐོབ་ཅེས་སྟོན་པས་གསུངས།།ཞེས་འབྱུང་བའོ།།ད་ནི་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་བསྒོམ་པ་སྟོན་ཏེ།རླུང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།སེམས་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ།།མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་དེས་ན་མདོར་བྱས་པཡིན་པའོ།།འཇུག་པ་ནི་འདིར་དྲངས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ།ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ།
此示現能摧毀極細所知障。
今示現此遍知三時：關於"過去"等，凡三界中少許所住，現在、過去、未來一切，于其剎那以智慧現前即是見，即所知義。
由何？故說"由光明"等，由彼清凈無垢光明智慧。
因為光明智慧具有暫時垢染障蔽，故為令其清凈。
如說："自性光明此心，暫時垢染，如水界、黃金與虛空，欲如清凈而清凈。
"關於"即此等"等，即是前所示現，即是了知無倒真實性相之智慧。
此于吉祥集會續中已印封，因極為秘密。
因不應示現於凡夫異生，故如印封。
"隨順解釋續"者，即是應由密意授記等而了知、應知之義。
此亦非由自身，如何？故說"從上師口"，即是從上師口傳，因非唯由自力所能。
如說："若如實觀察聲義，佛說自信將得衰損。
"今示現風真實性之命與努力修習：為令風得勝及令心穩固，關於"于彼"等，"于彼"即是確定把握。
由略說之語故為略說。
趣入於此引述而解說，餘者易解。
།སྣའི་རྩེ་མོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་བརྟགས་པའི་ལྷ་ལ་དམིགས་པ་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་།ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏེ།ཐོག་མ་སེམས་ཅན་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་བྱ་ན།སྟེང་ན་གནས་པའི་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དབང་པོ་གཉིས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་དགའ་བས་བསྐྱོད་ནས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དུ་ཆགས་པ་ཆེན་པོའི་མེས་ཞུ་བར་བྱས་ནས།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོས་པདྨའི་གེ་སར་དུ་ལྷུང་བ་སྟེ་འདི་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་རྣམས་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡུངས་ཀར་གྱི་སྒྲས་བརྡར་བསྟན་ཏེ།ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ།དེ་ལ་ཡུངས་ཀར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྟེ།དེའི་ནང་དུ།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར།།ཞེས་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱའོ།།ཤུ་ཀྲ་བདུད་རྩི་ཞེས་བྱར་བཤད།།དེ་ལས་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་སྐྱེ།།ཞེས་འབྱུང་སྟེ་ངེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདིར་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉིད་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་བསམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ།།བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ནི་རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུའོ།།ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་འཇའ་ཚོན་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསང་ཆེན་ནི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྟག་པ་ནི་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བས་སོ།།དོན་འདི་ཉིད་དགོངས་པས་བཤད་པ་སྟོན་ཏེ།རིན་ཆེན་ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ནི།ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པའོ།།ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུངས་ཀར་གྱི་འབྲུ་ཚོད་ཙམ་སྟེ།སྣའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྣའི་སྟེང་གི་བུ་གའི་ནང་དུའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་སྣའི་རྩེ་མོའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སྙིང་གའི་པདྨའི་ཟེ་འབྲུ་ཡིན་པར་འཆད་དེ།དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན།སྙིང་གར་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ནན་ཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ།ཇི་སྲིད་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་སོ།།བསྒོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པར་བྱའོ།།རྣལ་འབྱོརརིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཤེས་པས་སོ།
關於"于鼻尖"等，此金剛語廣示異生眾生之生起及所觀想本尊之風真實性與遍凈本尊真實性。
首先若示現眾生生起之因，上住命與努力二根平等和合之喜動搖后，於一切支分以大貪慾火融化，菩提心以明點自性落於蓮花花蕊，此于修習生起次第者，如來以芥子聲示現密意。
"芥子"者，于彼，芥子即是菩提心明點，應觀想于其中"一切世間將生起"。
如說："精液說為甘露，由彼生三界。
"此爲了義。
此處分別瑜伽士即應觀想動與不動一切為金剛薩埵菩提自性三智慧，此為不了義。
關於"修習"，智慧處即是風與識，即智慧身。
悅意即是如彩虹具白等色故。
大密即非分別瑜伽士境界。
以智慧觀察即是從光明智慧所生。
示現此義密意解說：關於"五色寶"等，"寶"即是明點，由是五智慧自性故為五色。
"芥子"即是芥子粒大小，"鼻尖"即是鼻上孔內。
有些解說"鼻尖"聲為心蓮花蕊，彼亦無過。
因此，"應如是於心間修習"之義。
"精勤"即是遍斷散亂，乃至心等住。
"修習"即是串習。"
瑜伽了知"即是了知勝義故。
།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟོ་ཆུན་བརྒྱུད་པ་ལྟར་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དགོངས་པས་བཤད་པའོ།།དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་ཚིག་གིས་སླར་བཤད་པ་ལྷ་མོ་བཞིས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་རྒྱུད་ལས།རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།དེ་འདིར་དྲང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་ལྷ་མོ་བཤད་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ནི་གོ་སླའོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་སྟེ།དེའི་དབུས་ན་གནས་པའི་ལྷ་ནི་རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ངོ་བོ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དང་སྟེ།དེ་ཡང་མི་གསལ་བ་ནི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སོ།།གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་རྫོགས་པའི་གནས་སྐབས་སོ།།དོན་དེ་ཉིད་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མའི་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པར་ཡན་ལག་དྲུག་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྲོག་དང་།རྩོལ་བ་དང་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་གཉིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ།ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ།།དབུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་གི་རྣམ་པའིསེམས་ཏེ།མགྲིན་པ་དང་།རྐན་དང་།མཆུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྱབ་པའོ།།ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་མོའི་རང་བཞིན་ཉིད་པས་ན་འབྱུང་བ་བཞིའི་ངོ་བོས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ།།བྱུང་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་ལམ་ནས་སོ་སོར་སྣང་ཞིང་དམིགས་པར་བྱས་པའོ།།པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་མོའི་པདྨའི་ཟེའུ་འབྲུར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ།ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་ན།།སྐྱོའམ་འཇུག་པའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པར་ཞེས་ཁ་ཅིག་འཆད་དོ།།གཞན་དག་ནི་ཕྲ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཞི་ཉིད་པས་ན།མཚན་མའི་དབུས་ན་གནས་པར་བྱས་ནས་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེའོ།།ཁ་དོག་སྣ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་གི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ་གོ་སླའོ།།ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་སྲེག་དང་རྩོལ་བ་བསྒོམ་པ་སྟོན་ཏོ།།ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་འཛིན་པའི་དོན་སྟོན་ཏེ།རང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྙིང་གའི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་སྙིང་གའི་ཟླ་བ་ལ་རང་གི་ལྷའི་ས་བོན་གྱི་ཡི་གེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐིག་ལེའི་གཟུགས་སུ་བྱས་ཤིང་སྲོག་གི་རླུང་དང་ཀུན་དུ་ལྡན་པར་བསྒོམ་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ།
"恒常"即是如水磨連續不斷，此等為密意解說。
此即金剛語再次解說，於四天女所問之解釋續中，"持金剛"為語之餘分。
此處應引述，"此當解說天女"二偈易解。
然而真實性即是明點自性，其中所住本尊即是自證自性四大種性大樂性。
其不明顯即是分別瑜伽階段，明顯自性即是圓滿階段。
此義于集會後續第十八品六支修習階段中，以二偈示現命與努力及執持自性之二支：關於"五智慧"，由是映象智等自性故為五智慧自性。
"氣"即是上行風相之心，遍於喉、腭、二唇之間。
"五"即是由眼等天女自性故為四大種性，虛空為第五。
"生已"即是從金剛道各別顯現而作所緣。
"蓮花"即是應修習于天女蓮花蕊，有些解說于修習細瑜伽時，為疲倦或趣入義而修習。
其他說由是細曼荼羅基礎故，應住于相中央而修習。
關於"五色"等為語之結尾，易解。
就明點瑜伽而言，示現命與努力修習。
就細瑜伽而言，示現執持義：關於"自咒"等，於心間智慧薩埵心月上，如其所應以明點形相修習自尊種子字與命氣相俱，即是心之所緣。
།སེམས་ནི་ཡིད་དེ་ཐིག་ལེར་གྱུར་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་བསྒོམ་ཞིང་བཀོད་ནས་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདྲིས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་དག་ནི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རང་གི་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཀའི་མཚན་མའི་དབུས་སུ་ས་བོན་དམིགས་ནས་ཡིད་ཀྱིས་འབྱིན་དུར་གྱུར་པར་བྱ་ཞེས་འཆད་དོ།།འཛིན་པ་སྟོན་ཏེ་འདི་ཡང་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་སླར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་།སླར་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།།སྣའི་རྩེ་མོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐིག་ལེའི་མིང་དུ་གྱུར་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་དང་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟག་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཡང་།འོད་ལྔ་སངས་རྒྱས་རྣམས་སུ་བསྒོམ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམ་པར་དག་པས།མགྲིན་པ་དང་།སྙིང་ག་དང་།ལྟེ་བ་དང་།གསང་བ་དང་།ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པར་གནས་པའོ།།འདིར་འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ།མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་སྲོག་དང་རྩོལ་བར་གྱུར་ནས།སྣའི་རྩེ་མོའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ནས།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིས་བསྐོར་ཞིང་རིམ་པར་སྦྱར་ཏེ་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།།འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་རི་བོ་དེས་ནི་དབུགསའབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།རླུང་བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ།ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ལས་འདི་སྐད་དུ།གྲངས་དང་རྗེས་འགྲོ་འཇོག་པ་དང་།།མཚན་ཉིད་དང་ནི་རྣམ་འགྱུར་དང་།།ཡོངས་སུ་དག་དང་དྲུག་པོ་འདི།།དབུགས་རྔུབ་དབུགས་དབྱུང་དྲན་པར་འདོད།།ཅེས་གསུངས་པའོ།།དབུགས་རྔུབ་པ་ནི་ནང་དུ་འཇུག་པའི་རླུང་ངོ་།།དབུགས་དབྱུང་བ་ནི་ཕྱིར་རྒྱུ་བའི་རླུང་ངོ་།།དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དྲན་པ་སྟེ།དྲན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་པས་ན་དྲན་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ལ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་སེམས་ངག་གོམས་པ་བླན་ཏེ།དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཙམ་ལ་གཏད་ནས་གྲངས་གཅིག་དང་གཉིས་ནས་བཅུའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱའོ།།འདིའི་སྐྱོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་མ་ཚང་བའི་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་གཉིས་ལ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའོ།།ལྷག་པའི་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ལ་གཉིས་སུ་སྦྱོར་བའོ།།ལོག་པའི་གྲངས་ནི་གང་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བར་འདོད་པའམ།དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་རྔུབ་པར་འཛིན་པའོ།
心即意，于成為明點之明點修習安立后，即是應當反覆熟習之義。
其他說細瑜伽于自智慧薩埵心間相中緣取種子，應成為意出入。
示現執持，此亦于金剛鬘續中再次解說，再次解說即是詳細解說。
關於"于鼻尖"等，"芥子"即是明點之異名。
于彼亦應恒常修習命與努力及風真實性之義。
于彼亦"修習五光為諸佛"，由五智慧清凈故，遍住于喉、心、臍、密處及一切身。
此處如是說：映象智等五自性成為命與努力，從鼻尖毛孔，由四大種圍繞次第相合而決定出生。
由彼去來山即是隨念出入息相，瑜伽士亦應如其階段而思維之義。
彼風修習亦有六種，如阿毗達磨俱舍論說："數與隨行及安住，相及變化與清凈，此六即是所慾念，出息入息。
"入息即是內入之風，出息即是外行之風。
于彼所緣之智即是出入息念，由是念因故說爲念。
其中"數"即是身語意串習，僅緣取出入息，從一二至十如是反覆。
此過失有三種：不足數即是於二執為一。
過多數即是於一配為二。
顛倒數即是于入息欲為出息，或於出息執為入息。
།དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་གྲངས་སོ།།བར་དུ་གཡེང་བ་ན་སླར་ཡང་དང་པོའི་གྲངས་ནས་བརྩམས་ནས་བྱ་བ་སྟེ།ཇི་སྲིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འཇུག་པའི་རླུང་སྟེ།མགྲིན་པ་དང་།སྙིང་ག་དང་།ལྟེ་བ་དང་།རྐེད་པ་དང་།བརླ་དང་།རྗེ་ངར་དང་།རྐང་པའི་བར་དུ་རིམ་གྱིས་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བའོ།།འབྱུང་བ་ནི་མཐོ་གང་ངམ་དོའམ།འདོམ་གང་གི་བར་དུའོ།།འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྣའི་རྩེ་མོ་ནས་རྐང་པའི་མཐེ་བོའི་བར་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལྟར་གནས་པར་བལྟ་སྟེ།འདི་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་གམ།གནོད་པར་བྱེད་པའམ།གྲང་བའམ་དྲོ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ།།མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རླུང་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་རྣམས་དང་།དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་རྣམས་དང་།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།།རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རླུང་གི་རྣམ་པ་བློས་བསྒྱུར་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་སྐྱེད་པ་སྟེ།ཇི་སྲིད་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའོ།།ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་གང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ།།དེ་གང་གི་ཚེ་སྣའི་རྩེ་མོ་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ།གཡོན་ནས་གཡས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁ་ཅིག་ཏུ་གཡོན་པའི་སྣའི་རྩེ་མོ་ལས།ཁ་ཅིག་ཏུ་གཡས་པའི་སྣའི་རྩེ་མོ་ལས།ཁ་ཅིག་ཏུ་གཉིས་ཀ་ལས།དལ་བར་རྒྱུ་བ་ནི་གཉི་ག་ཁོ་ན་སྟེ།རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའོ།།ཡང་ན་མ་ཡིན་པའོ།།རྣམ་བཞིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ།།རིམ་པ་འདིས་དུས་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ནི་རྒྱུ་བའོ།།དེ་ཡང་ནང་གིར་བཤད་དོ།།རླུང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཁྱབ་པས་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་དུས་ཏེ་རྒྱུ་བ་ནི་རླུང་ངོ་།།ཐུན་ཕྱེད་ཕྱེད་རླུང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་ཞིང་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གོ་རིམས་ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་སོ་སོའི་ལྷ་གནས་པ་ལས་མ་འདས་པ་སྟེ།འདིར་དོན་མདོར་བསྟན་པ་ལ་ནི་འདིའོ།།མགྲིན་པ་ནས་བརྩམས་ནས་ལྟེ་བའི་བར་དུ་གཡོན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐུར་དུ་བལྟས་པའི་རྩ་དེ་ཟླ་བ་དང་།ཨཱ་ལི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གནས་པའོ།
除此之外為正確數。
中間散亂時，應從初數重新開始，直至獲得三摩地。
"隨行"即是任運成就入息風，次第入行於喉、心、臍、腰、大腿、小腿及足之間。
出息則至一肘或二肘或一尋之間。
"安住"即是從鼻尖至足大趾間如寶鬘而住觀察，此為隨執持者，或為損害者，或為冷或熱一者。
"相"即是唯獨風，示現四大種及依彼所成諸法，以及心與心所即五蘊。
"變化"即是轉變風相以智慧，漸次生起一切善根，直至勝法初瑜伽等。
"清凈"即是于見道等處遍修曼荼羅勝三摩地。
當從鼻尖決定出生時，說"從左至右"等。
有時從左鼻尖，有時從右鼻尖，有時從二者，緩慢執行即是二者，漸次漸次趣入。
或非如是。
關於"成四種"，由此次第成為四種時分，由彼而行。
此亦說為內。
由風真實性遍於四大種曼荼羅故名為住。
彼為時，行即是風。
半座半座風遍行而住之義。
"如其次第"即是不越過各曼荼羅天住處，此處略示義即是此。
從喉至臍左方向下觀察之脈為月及阿厘，菩提心所住。
།གང་ལྟེ་བ་ནས་མགྲིན་པའི་མཐར་ཐུག་པར་ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་ཤིང་གཡས་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་རྩ་དེ་ཉི་མ་དང་ཀཱ་ལི་སྟེ།ཁྲག་གནས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་རྩེ་གཡོན་པ་ནི་འཇུག་པའི་ལམ་དུ་བྱའོ།།རྩ་གཡས་པ་ནི་འབྱུངབའི་ལམ་མོ།།གཉིག་ནི་སྣའི་བུག་གཉིས་ནས་རྒྱུ་བའོ།།དེ་དག་ནི་སྣའི་བུག་གཉིས་ནས་ཐུན་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་སྟེ།ཉིན་མཚན་གཉིས་ན་ཆ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།ད་ནི་འབྱུང་བ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་གི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འོད་ཟེར་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དྲུག་གིས་ལྷ་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པར་བཤད་དོ།།གཡས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་གི་ཚེ་སྣའི་བུ་ག་གཡས་པ་ནས་འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ།མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དཀྱིལ་འཁོར་དང་འོད་ཟེར་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཉེ་བར་བརྟགས་པས་ན།ཁ་དོག་དམར་བ་དང་།བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྟེ།འདི་དག་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།གཞན་དུ་བཤད་པར་གྱུར་ན་རྟགས་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་འོག་མ་ལ་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ།།འདིར་ཡང་གནས་པ་པོ་ཉིད་ནི་པདྨའི་མགོན་པོ་སྟེ།འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ལྷ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་གཡོན་པ་ལས་འོད་ཟེར་ཁ་དོག་ལྗང་སེར་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ།རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བ།།ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ལས་ཀྱི་མགོན་པོ་ནི་འདིར་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ་དེ་འདིར་གནས་པ་པོའོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་གཉིག་ལས་ཁ་དོག་སེར་པོ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་དབང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།རིན་ཆེན་མགོན་པོ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་འདིར་ལྷ་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་ཞིང་དམན་པར་རྒྱུ་བ་མེ་ཏོག་ཀུ་མུ་ཏ་དང་།ཟླ་བ་ལྟར་དཀར་བའི་མདོག་ཏུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྡོ་རྗེ་མགོན་པོ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་སྟེ་དེ་འདིར་གནས་པ་པོ་ཉིད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ།ཁ་སྦྱར་གྱི་གཞུང་ལས།མེ་ཉིད་དང་ནི་རླུང་དང་ནི།།དེ་ཉིད་ཆུ་དང་དབང་ཆེན་དུ།།སྟེང་ལོགས་ཐད་ཀར་འོག་ཏུ་ནི།།དཀྱིལ་འཁོར་དེར་ནི་ཀུན་འགྲོའོ།།དབང་ཆེན་གྱིས་ནི་རྒྱལ་སྲིད་འབྱུང་།།ཆུ་ཡིས་ནོར་ནི་ཀུན་དུ་འཕེལ།།མེ་ཡིས་འཆི་བར་འགྱུར་བ་དང་།།རླུང་གིས་ནོར་ནི་ཟད་པར་འགྱུར།།ཞེས་འབྱུང་བའོ།
從臍至喉頂向上觀察而住于右方之脈，即是日及咖厘，為血所住。
其中左端為入道，右脈為出道，二者從二鼻孔執行。
彼等從二鼻孔每半座遍行，晝夜二時成為十六分。
今說以六偈解說四大種曼荼羅于自身一切遍行光明之天加持。
關於"從右"等，當從右鼻孔出生光明時，應知為火曼荼羅所住。
由觀察曼荼羅與光明無二故，紅色及無差別，此等應了知為光明差別。
若作他說則成錯亂相之過。
如是亦應解說下文。
此中住者即是蓮花主，應知即是無量光天。
如是當從左出生黃綠色光明時，應知"從風曼荼羅出生"。
事業主此處即是不空成就，此為此處住者。
又當從二者出生黃色時，應了知從大自在曼荼羅出生。
寶主即是寶生，此處即是天。
當於彼處緩慢執行如白蓮花及月般白色出生時，應知從水曼荼羅出生。
金剛主即是不動，此為此處住者。
如三昧耶續說："火性及與風，彼性水與大自在，上方正中下，于彼曼荼羅遍行。
由大自在生王位，由水增長一切財，由火將成死，由風令財盡。"
།དེ་ལྟར་འབྱུངབ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།གང་ཞིག་སླར་ཡང་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་རླུང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་པོ་དེ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ།དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་འཆི་བ་སྲོག་གཏོང་བའི་ལུས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ།གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ།འདིས་ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་དང་།ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་དང་།རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་།ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིའི་དོན་གསལ་བར་བྱས་པའོ།།འདི་དག་ཀྱང་རྟོག་གེ་པས་མི་ཤེས་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བའོ།།རྣལ་འབྱོར་བྱིས་པ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་སྟེ།དེས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བའོ།།རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་གསུངས་ཏེ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ།དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་།།དཔལ་དང་གྲགས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་།།བརྩོན་འགྲུས་དང་ནི་གཟུགས་བཟང་པོ།།དྲུག་ལ་ལྡན་པ་ཞེས་གྲགས་སོ།།ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ཕུང་པོ་དང་།འཆི་བདག་དང་།ལྷའི་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་བདུད་རྣམ་པ་བཞི་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ།གསང་སྔགས་ཀུན་དུ་བསྡུས་པ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སུ་ཞིག་གི་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལྔ་སྟེ།དེ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསང་བ་ཆེན་པོ་གསང་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་མོ།།དེ་ཡང་སྔགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཀུན་དུ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་སྔགས་ནི་སྔགས་ཐམས་ཅད་དེ།བཛྲ་དྷྲྀ་ཀ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།དེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ།།ཀུན་དུ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ནི།བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་ཤིང་བསྐུལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་མིང་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་ནི།།སྐལ་བ་དམན་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་སོ།
如是應知彼四大種亦遍行，複次遍於一切身之風，入於一切事業者，即是毗盧遮那自性。
彼亦從捨命死者身中出生，即是往他處之義。
此明示風真實性之相，由此明顯明點瑜伽、細瑜伽、風真實性及天真實性四義。
此等亦為尋思者所不知，不能了知。
瑜伽童子即是初業者，彼亦不能了知。
已說風真實性及支分。
是故為顯示咒真實性之因，根本續說略示語："爾後"等。
"爾後"即是無間。
"薄伽梵"即具自在等故為薄伽梵。
如說："
自在圓滿及，吉祥名聞智，
精進及妙色，具足六稱名。
"或由摧破煩惱、蘊、死主、天子四魔故為薄伽梵，應配"說一切密咒總集"。
若問天真實性為誰？說"一切如來"等。
一切如來即是五位，由彼遍於一切部故。
彼等身語意大秘密即是三密字。
彼亦名為"一切咒心遍勵"，一切如來密咒即是一切咒，"金剛持"等即是彼等心真實性。
"遍勵"即是具精進及勸勵，凡有彼名者即如是稱。
彼即最極秘密，不應示於劣根器故。
།གང་ལས་ཤེ་ན།རང་གི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ལས་ཏེ།སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པར་བཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།ཚིག་ལམ་ངེས་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཚིག་གི་ལམ་ནི་ཚིག་གི་སྒྲའོ།།དེའི་ངེས་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྗོད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་ངེས་པ་བརྗོད་ཅེ་ན།སྨྲས་པ་འཁོར་དུམའི་བསམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ།ལྷ་དང་།ཀླུ་དང་།ལྷ་མ་ཡིན་དང་།གནོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་འཁོར་དུ་མ་ཀུན་དུ་འདུས་པར་གྱུར་པའོ།།དེ་བས་ན་དེ་དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་གསུང་དུ་མས་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ།།གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པར་གྱུར་པའོ།།ོཾ་ཨཱཿ་ཧཱུཾ་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།།ད་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ངེས་པར་སྟོན་ཏེ།དོན་རྟོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དོན་རྟོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ།དེས་ན་གང་དུ་དོན་རྟོགས་པ་དངལྡན་པའི་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དམིགས་པ་སྤངས་པས་སོ།།ཇི་སྲིད་དུ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ།དེ་ཡང་གྲོལ་བར་འདོད་པས་སྤང་བའོ།།ཡང་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།ཡི་གེ་རྣམས་བརྗོད་པ་ནི་ཞིག་པར་འགྱུར་བས་འཛིན་པ་མེད་པའོ།།བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ།གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རང་ཉིད་ལྷ་ཉིད་སྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བཟླས་པས་དུས་གསུམ་དུ་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ནི་བརྟགས་པ་སྟེ་བསྒོམ་པའོ།།དེ་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པར་བསྟན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ན།སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འཇུག་གོ།།དེ་ནས་ལུས་རྣམ་པར་དཔྱོད་དེ།དེ་ནས་ཡང་དག་པར་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡང་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིམ་གྱིས་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའོ།།དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ།རྡོ་རྗེ་ངག་ནི་དབྱངས་སུ་སྦྱོར།།ཞེས་གསུངས་པའོ།
從何處？從自身語意，即是"安住身語意"之義。
云何？所謂"說詞道決定"，詞道即是詞聲。
彼決定說即是反覆宣說。
何故反覆決定說？答：為諸眷屬意樂故。
當薄伽梵說法時，天、龍、非天、夜叉等諸多眷屬悉皆集會。
是故為利益彼等，以多音決定說無過。
"說"即是已說。
嗡阿吽（藏文：ོཾ་ཨཱཿ་ཧཱུཾ，梵文天城體：ॐआःहूं，羅馬拼音：oṃāḥhūṃ，漢譯：嗡阿吽）此自性抉擇將於下文說明。
今示金剛唸誦決定，關於"了知義"等，了知義即是通達，故於何處具足了知義之念誦，如是配詞。
云何？所謂"無自性"，由離所緣故。
唯緣即是初業者階段，欲解脫者亦應斷除。
或"無自性"即是諸字說成壞滅故無執著。
"善"即是悅意，以如其住處自身修天為先而說之義。
如是以殊勝唸誦，由現前三世諸佛故觀察即是修習。
彼略說示為金剛唸誦，如是所說：若佛加持，心入離貪。
爾後觀察身，爾後通達正觀三摩地。
是故由風真實性次第了知咒真實性。
彼即金剛唸誦相略說，如說："金剛語成韻。"
།ད་ནི་ལུས་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྔགས་མི་འགྲུབ་པར་བཤད་པ་སྟོན་ཏེ།སློང་མོ་ཟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སློང་བའི་ཚོགས་ནི་སློང་བ་པ་སྟེ།སློང་མོའི་ངང་ཚུལ་གྱིས་ཟས་བཟའ་ཞིང་བཟླ་བར་མི་བྱ་བ་སྟེ།བཟླས་བརྗོད་གདོན་པར་མི་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ།།སློང་མོའི་ཟས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཏེ།དེས་ན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་དང་ལྡན་པས་བཟའ་བར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།མ་བསླངས་པའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་བསླངས་པ་ལས་གཞན་འབད་པ་མེད་པར་རྙེད་པའི་བཟའབ་ནི་མ་བསླངས་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་།མཆོག་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་བཟླ་བར་བྱ་ཞེ་ན།མ་ཉམས་བཟླས་ཞེས་པ་སྟེ།སྔགས་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་མམ་གཞན་པ་སྟེ།མ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་པའམ།དབྱངས་དམན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ཡི་གེ་ཉམས་པ་ཡང་བཟླ་བར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་བཟླ་ཞེ་ན།འདོད་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདོད་ཀུན་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་པ་སྟེ།སེམས་བདེ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་པར་གྱུར་ནས།སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའོ།།ཡང་ན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པའི་རྟོག་པའི་ངོ་བོའོ།།འདི་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་པ་འདོད་པ་ཀུན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས་བཟླ་བར་བྱཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ད་ནི་སྔགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ཁོ་ན་མདོར་བསྟན་པ་བཤད་པའི་རྒྱུད་དགོངས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལས་རྒྱས་པར་གསུངས་པས་དེ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ།སླར་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཆོས་བསྟན་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་སླར་གསོལ་པ་སྟེ་འདྲི་བ་ཞུས་བའོ།།གང་ལ་གསོལ་ཞེ་ན།དཔལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།དཔལ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།།དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་།བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་གང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་སོ།
今說由身苦等門不成就咒。
關於"食乞食"等，乞眾即是乞者，不應以乞食方式食而唸誦，即是不應誦持唸誦。
"乞食"是譬喻義，故意為不應以遍求等其他具足而食。
關於"未乞亦"等，凡非乞求而無勤得之食即是未乞。
于彼亦不應貪著，僅以維持身體為足，應行最極無戲論行。
云何唸誦？所謂"無損念"，咒即是三字或他，"無損"即是與天無別或非劣音，因說不應唸誦損壞字故。
何者唸誦？"受用諸欲而"，諸欲即是色聲等。
"而"即是受用彼一切欲之咒師，住於心樂三摩地已，心等住而如實了知，如是顯示。
或一切欲即是欲分別自性。
"受用此等"即是摧壞，"而"即是咒師受用諸欲，即是彼瑜伽師斷一切分別而唸誦之義。
今此咒相唯此略說，由解說續《密意授記》廣說，故應入彼。
關於"復請"等，說法無間金剛手薄伽梵復請即是請問。
向誰請？所謂"吉祥毗盧遮那"，吉祥即是福德智慧二種資糧相。
彼亦俱生及修所生。
彼俱生即是自性光明心。
།བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་དཔལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དཔལ་དང་ལྡན་པའོ།།དཔལ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན།དཔའ་ལྡན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།ཁྱབ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའོ།།དེ་ལ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆིག་གི་དོན་ཏོ།།ཅིས་གསོལ་ཞེ་ན།གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་གཉིས་པ་སྟེ།སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཞིས་གསོལ་བ་གདབ་པའོ།།སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ།ཡུལ་དང་།སྐད་དང་།ཆ་བྱད་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་ཅེ་ན།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པ་དེ་བས་ན།ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་།མི་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་དེ་ལས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།དེ་ནི་རྒྱུའི་ལྔ་པའོ།།ཇི་ལྟར་དེ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླང་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེ་བས་དངོས་པོ་མེད་གྱུར་ཀྱང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཏེ།དེ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བར་གྱུར།།ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བརྗོད་དེ།དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལན་མང་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་མྱོང་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ལེགས་པར་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རང་རིག་པའི་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་མཉམ་པར་གཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དབྱེར་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པའི་ཡི་གེ་གསུམ་ནི་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིད་དོ།།མཁའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་མཁའ་མཉམ་སྟེ།ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལྟ་བུར་བསྒྲུབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐྱེ་བོ་མཆོག་གི་ཡུལ་དུ་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམསཅད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།
修所生即由修力所生，具如是吉祥者即是具吉祥。
既具吉祥又是毗盧遮那故，"具吉祥毗盧遮那大"，此為特殊總集。
"遍主"即是一切主尊。
"于彼請"即是詞義。
以何請？"請"即是第二業，"請說咒真實性三字相生"是余詞。
以"種種色相"等四偈請問。
種種色相即是種種，由地域、語言、形相等差別故異。
何者？說"一切有情"等，生一切有情故，從彼生天、非天乃至人等之義，此為因位第五。
云何許彼生？所謂"雖成無事物"，無事物即是無相心，從彼生起，此為其義。
何故？為世間言說成立故說"有"事物，彼自性全無，因多次遮故。
關於"隨覺"等，"善隨覺"即是由自證智所經驗，即是具經驗智等住之語詞。
彼云何？說"菩提心"等，無別所安立三字即是能生意。
"等空"即是如虛空，即是如虛空自性無所成就之義。
請薄伽梵于勝士境如實無倒開示，如是配釋。
何故？為利有情故，為成一切堪能有情受用故。
།ད་ལྟར་རྩོད་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་དག་འདི་ལྟར་བྱེད་ཅེས་བྱའོ།།སྒྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཙམ་ནི་རང་དད་པའི་ལྷ་ཉིད་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཡན་ལག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས།རྒྱུད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་ཤིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་བླ་མ་དང་སློབ་དཔོན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།དེ་ནི་བླ་མ་མ་ཡིན་ཞིང་ང་རྒྱལ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ།།མ་འོངས་པ་ཞེས་པ་ནི་དུས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་བའོ།།གཞན་ཡང་བདག་གི་ཚིག་འདི་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་བྱེ་བའོ་ཞེས་སྟོན་ཅིང་བྱིས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཤེད་མ་བྱེ་བ་འཇུག་པ་སྟེ།ལམ་ལོག་པ་ལ་འཛུད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་ཡང་དེ་ཡིས་དགོངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་དགོངས་པ་བཤད་པ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱུད་དེ་དང་དེ་རྣམས་སུ་དེ་ཡང་རྣམ་གྲངས་པ་དང་ཐ་སྙད་བྱེ་བྲག་ཏུ་གསུངས་པ་དོན་དམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡིས་མི་ཤེས་པ་སྟེ།ཁོང་དུ་མི་ཆུད་ཅིང་དེས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁ་ཅིག་ནི་རིགསཔ་དང་བཅས་པ་ཞེས་འཆད་དེ།དེ་ལ་དོན་འདི་ཡང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་རིགས་པར་འཇུག་པ་ནི་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ།དེ་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞུ་བ་པོ་ལ་ལན་གསུངས་པ་སྟེ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་དེ་མ་ཐག་པ་སྟེ།འདི་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ན།བདག་པོ་ཞེས་བྱའོ།།གང་ཞིག་ཅེ་ན།རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།རྣམ་པར་སྣང་ཞིང་འབར་བས་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཅེས་བྱའོ།།ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་སྟེ་ཁྱད་པར་ནི་བསྡུ་བའོ།།ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཐུབ་པས་ན་ཐུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཞུབ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གསུངས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅི་ཞིག་མཛད་ནས་ཤེ་ན།ལེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པར་མཛད་ནས་སོ།།ལན་གསུམ་མཛད་ནས་ཏེ།གསུངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
今爭論時有情如是作。
關於"成就"等，僅了知成就方便即是令自所信天歡喜支分之論典部分，不知續義而背離，自稱上師阿阇黎者，彼非上師，唯證慢心而已。
"未來"即是後世生。
又關於"此等自語"等，以此論典分別而示，令愚智未開者入，即是令入邪道之義。
又關於"彼意趣"等，所說意趣，諸續中佛菩提心，彼亦說為異名及言說差別，彼不知勝義無別自性，即是不通達及不如實證悟之義。
有謂"具理"，于彼此義亦由具理而合理入即是具理，即是應理之義。
由"爾時"等答請問者，"爾時"即是問圓滿無間，此將下說。
"薄伽梵"如前說。
由為種姓主故名"主"。
何者？說"毗盧遮那"，由遍照光明故名毗盧遮那。
既是大又是毗盧遮那故為大毗盧遮那，特殊即是總集。
"大"即是為方便主故。
由調伏身語意故名"調伏"。
向請問者金剛手菩薩說，即是說之語詞。
作何事已？作"善哉"說已。
作三遍，即是說之語詞。
།བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ།རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་གསལ་བར་ཕྱེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་མིརྟོག་པའི་དོན་ཏོ།།དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་དོན་ཡི་གེ་བསྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཐོག་མ་གསུངས་པའོ།།བརྗོད་པ་ནི་སྟོན་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཡི་གེ་རེ་རེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏུ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྦྱོར་བ་འདི་དང་ལྡན་པས་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།བརྗོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ།དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་བརྗོད་པ་དམིགས་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའོ།།ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ།།འདིས་སྔགས་བཏུ་བ་སྟེ།གཉིས་པ་སྟོན་ཏོ།།བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་ལྡན་པ་སྟེ།སྩོགས་པའི་སྒྲས་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་སྔགས་དང་།བཏུ་བའི་སྔགས་དང་།མཐའ་མེད་ཀྱི་སྔགས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱའོ།དེ་ལ་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོ་དང་།སྭཱ་ཧཱ་མཐར་གནས་པའི་སྦྲུལ་ལྟ་བུའི་སྔགས་ཏེ་ཐོག་མཐའ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ོཾ་དང་སྭཱ་ཧཱ་མེད་པའི་སྔགས་བཛྲ་དྷྲྀ་ཀ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མགོ་མེད་ཀྱི་སྔགས་ཏེ།ཐོག་མཐའ་གཉིས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཏུ་བའི་སྔགས་ནིདབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཐོད་ལོ་ཀོར་གྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཏེ།ཕྲེང་བ་ལྟ་བུའི་སྔགས་ལ་སོགས་པའམ།གཞན་ཡང་བཏུས་ནས་རྣམ་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐའ་མེད་ཀྱི་སྔགས་ནི་ཨོཾ་དང་ལྡན་ལ་སྭཱ་ཧཱ་ནི་མེད་པ་སྟེ་མཐའ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་ནི་སྔགས་ཀྱི་བརྡ་བརྗོད་པ་སྟེ་གསུམ་པའོ།།སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ་བཞི་པའོ།།དེ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ།།དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་བསྟན་ཏོ།
關於"當說"，以一偈半顯示咒四種差別。
"從遍分"即是明分四種之義。
離煩惱分別義即是無分別義。
彼真實性即是如實通達。
故如是先說咒義字成就自性。
"說"即是示，彼亦依各字攝集。
由具此相應而得所緣者即是所緣。
既是說又是所緣故為說所緣，此為特殊總集。
關於"佛性"，彼亦佛即是得金剛持位。
近緣得因。
此攝集咒，示第二。
關於"表示"，具蛇等名，等聲應知無始終咒、攝集咒及無終咒。
其中以嗡（藏文：ཨོཾ，梵文天城體：ॐ，羅馬拼音：oṃ，漢譯：嗡）為初，以娑婆訶
（藏文：སྭཱ་ཧཱ，梵文天城體：स्वाहा，羅馬拼音：svāhā，漢譯：娑婆訶）為終住如蛇咒，因具始終二故。
無嗡及娑婆訶之咒如"金剛持"等為無頭咒，因不具始終二故。
攝集咒由母音、輔音、頭羅闊分別，如鬘咒等，或由他攝集分別故。
無終咒具嗡而無娑婆訶，因不具終故。
此等為咒表示，為第三。
"咒真實性"即由無損所生故名咒真實性，為第四。
關於"彼即勝義"，"彼"即剛說四種亦名勝義。
勝義因之語詞，因於因假立果故。
亦示咒四種差別。
།ད་ནི་ཡི་གེའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏེ།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།།གཅིག་ནི་མི་འགྱུར་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་པོའི་ཡི་གེ་ཨ་སྟེ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དོ།།དགུ་དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ཡི་གེ་སྡེ་ཚན་དགུའི་གྲངས་ངེས་པར་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབུས་ན་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འདིར་བརྗོད་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དེ་མེད་ན་ཀ་དང་ཧའི་བར་དུ་ཡི་གེ་རྣམས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ།དབྱངས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུཡང་གི་དོན་ཏོ།།གང་ཞིག་བཅུ་ཡིས་མ་བཅིངས་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ།དབྱངས་ཡི་གེ་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ནས་སྔ་མའི་ཡི་གེ་བརྒྱད་ནི་ཐུང་ངུའི་སྡེ་ཚན་ནོ།།ཕྱི་མ་བརྒྱད་ནི་རིང་པོའི་སྡེ་ཚན་ནོ།།ཀ་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་སྡེ་ཚན་ལྔ་དང་།ཡ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བཞིའི་སྡེ་ཚན་དང་།གཞན་ཡང་ཤ་ལ་སོགས་པ་སྡེ་ཚན་བརྒྱད་པའི་ཐ་མ་དང་།བཅུ་པ་མི་འགྱུར་པའི་ཡི་གེ་ཨའོ།།དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་ཨ་དང་གཞན་ཐ་དད་པའི་སྡེ་ཚན་ཁོ་ནར་འདོད་དོ།།གང་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་བཅུ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ངག་མ་བཅིངས་པའོ།།དེ་ནིབཅིངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།མ་བཅིངས་པ་ནི་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ལས་ཐར་པའོ།།ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།ཤེས་པ་མཆོག་གི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པའི་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡི་གེའི་དོན་ཏོ།།བསྡུས་པའི་སྤྱིའི་དོན་སྟོན་ཏེ།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཅིག་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོའོ།།དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་སོ།།དགུ་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་།འབྱུང་བ་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་དགུའི་དབུས་ན་རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་གནས་པའོ།།ཕུང་པོ་དང་འབྱུང་བ་དགུ་པོ་རང་བཞིན་འདི་རྣམས་དང་བཅས་པས།ཨེས་ཀྱང་གང་ཞིག་བཅིངས་མེད་པ།།ཞེས་བྱ་སྟེ།འཁོར་བའི་ཞགས་པས་མ་བཅིངས་པ།།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ན།ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མོ།།དེ་ནི་བཅིངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འཁོར་བའི་ཞགས་པ་ལས་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ།རིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ཏོ།
今示字義相。
關於"一"等，一即是不變自性初字阿（藏文：ཨ，梵文天城體：
अ，羅馬拼音：a，漢譯：阿），即是勝義。
"九中"即是字類九數決定中，因此處說義故。
故若無彼，則不能說從迦至訶諸字，因無母音故。
"那"聲一切處為"亦"義。
關於"何者不為十所縛"，十六母音字中，前八為短音類，后八為長音類。
迦等五類五組，也等四大類，又舍等第八類末，第十不變字阿。
彼亦有謂阿與他異類獨立。
何等分別自性此十不縛瑜伽士語。
關於"彼無縛"，無縛即是解脫輪迴牢獄。
"應知"即是應通達。
"彼"即是瑜伽士。
"勝智處"即是離語分別自性不變處，即是字義。
示總攝總義。
關於"一"等，一性即是法印相字，即是慧自性。
"初"即是一切有情生處。
"九中"即是彼字住於五蘊四大所謂九中自證相。
由具此等五蘊四大九自性，故說"何者無縛"，即是不為輪迴索所縛，即是由三字自性故為身語意三。
"彼無縛"即是解脫輪迴索之語詞。
"應知"如前。
"彼"即是瑜伽士，"若知"即是經驗義。
།མཆོག་གི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།སྤྱིའི་དོན་དེ་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སླར་ཡང་སྤྱིའི་དོན་སྟོན་ཏོ།།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།།གཅིག་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་དང་པོ་སྟེ།ཨཱ་ལིའི་རིམ་པའོ།།གཞན་ཡང་གཅིག་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་དང་པོ་སྟེ་ཀཱ་ལིའོ།།དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་ཚན་དགུའི་མཚན་ཉིད་དེ་གཅིག་དང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ།སྡེ་ཚན་དགུར་བཅས་ཡང་ཡིན་པས་ན།སྡེ་ཚན་དགུའི་དང་པོ་སྟེ།ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།དབུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་སྟེ།གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།བཅུ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་སྡེ་ཚན་དགུ་དང་།དང་པོའི་ཡི་གེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པ་གོམས་པ་དང་ལྡན་པའོ།།མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བསྡམས་པ་སྟེ།སྡེ་ཚན་དེ་རྣམས་སྒྱུ་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པས་ཀྱང་ངོ་།།དེ་ནི་བཅིང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་མ་ཞེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའིཕྱི་མོ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའོ།།རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་དོན་ཏོ།།མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་བརྗོད་པའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ།།བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་སྤྱིའི་དོན་བཤད་པ་སྟོན་ཏོ།།ད་ནི་སྦས་པའི་བཤད་པ་སྟོན་ཏེ།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་སྲོག་གི་ངོ་བོ་རླུང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ།།དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་གོ།།དགུ་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དགུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ཏེ།སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།རླུང་དགུ་པོ་རྣམས་ནི་སྔར་བཤད་པའོ།།བཅུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དགུ་དང་།དང་པོའི་རླུང་སྲོག་གི་ངོ་བོ་དང་བཅུས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ།།མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཞེན་པ་སྟེ།ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།དེ་ནི་བཅིངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྱ་བ་བྱེད་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གོམས་པ་དང་ལྡན་པའོ།།རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྩ་ལ་རྒྱུ་བའི་རིམ་པས་ཞེས་པའོ།
"勝處"即是大樂自性三字自體。
總義彼無悔故。
復示總義。
關於"一"等，一初者即是一初，為阿里次第。
又一初者即是一初，為迦里。
"九"即是九類相，既是一初又具九類故為九類初，此為特殊總集。
"中"即是身臍，"處"為語詞餘。
"十"即是字母九類及初字等。
"何者"即是具修習者。
"無縛"即是無束，彼等類幻自性，由說即壞故。
"彼無縛"即是不執語自性諸字之語詞。余如前。
"彼"即是具字母修習者。
"知"即是了知義。
"勝"即是如幻字母說處差別。
示說生次第等習總義。今示密釋。
關於"一"等，有謂命自性風菩提心自體。
"初"即是勝。
"九中"即是九風中，乃至心要。
九風如前說。
"十"即是九風及初命自性風十。
"何者"即是具顯說咒自性。
"無縛"即是無執，于寂等業聚等為語詞餘。
"彼無縛"即是如欲作事。余如前。
"彼"即是具風真實習。
"知"即是如實風真實于脈行次第。
།འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པས་ན་སྦས་པའོ།།ཡང་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཅིག་ནི་མི་རྒྱུ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཐེར་ཟུག་པའི་ཡི་གེའོ།།དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས་སོ།།དགུ་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་འབྱུང་བ་བཞི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ།གནས་དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།བཅུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔའོ།།འདི་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་བསྟེན་པར་མི་འགྱུར་བའོ།།དེ་ནི་བཅིངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བའི་སེམས་སོ།།ཤེས་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའོ།།ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ཏོ།།མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མི་ཤིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་སྦས་པ་ཉིད་དོ།།ཡང་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ།།རྟག་པར་སྣང་བ་འོད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཐིག་ལེ་ཡང་མི་ཤིགས་པ་ཞེས་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཨ་ལ་གནས་པ་འབྱུང་བ་བཞི་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།མན་ངག་གི་དུས་སུ་ཐོག་མར་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།དགུ་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའི་འདབ་མ་ལ།ཨ་ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ་ཡ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱད་དང་།དགུ་པ་ཐིག་ལེའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།བཅུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཡེང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ།ཡོད་མེད་དང་ནི་སྒྲོ་འདོགས་སྐུར་འདེབས་རྟོགས་པ་དང་།།གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་མེད་རྟོག་པ།།དོན་ལ་ཇི་བཞིན་མིང་ནི་མངོན་པར་ཞེན་རྟོག་པ།།རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པས་ཡང་དག་སྤང་བར་བྱ།།ཞེས་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ལྷག་པར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེན་པ་མི་བསྟན་པའོ།
由示貪慾法故為密。
復示彼義。
關於"一"等，一即是不行不可說虛空自性常住字。
"初"即是一切法生處。
"九中"即是五根四大究竟，住彼處為語詞餘。
"十"即是五根五境，由此等。
"何者"即是離意識瑜伽士。
"無縛"即是不依散亂。
"彼無縛"即是不動心。
"應知"即是應通達。
"彼"即是精進于智。
"知"即是經驗義。
"勝"即是法界不壞相，即是自證自性彼經驗之義。
由通達世俗義故為密。
復示彼義，"一"即是由難解常現光明自性明點亦不壞，即是依八輻法輪住于阿
（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，羅馬拼音：a，漢譯：阿）處四大正知自性。
"初"即是初智，于教授時最初經驗。
"九中"即是於八瓣蓮花瓣，阿迦遮吒他帕雅舍
（藏文：ཨ་ཀ་ཙ་ཊ་ཏ་པ་ཡ་ཤ，梵文天城體：अकचटतपयश，
羅馬拼音：akacaṭatapayaśa）等八及第九明點自性經驗，"住"為語詞義。
"十"即是由心分別散亂等。
如雲："有無增益誹謗覺，一多性及無差覺，于義如實名執覺，佛及佛子當正斷。
"所說。"何者"即是住于無分別瑜伽士。
"無縛"即是不示執著。
།སློང་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས།།ཇི་སྐད་དུ།།རྣམ་པར་གཡེང་བ་བཅུ་པོ་ཡིས།།སེམས་ནི་གཞན་དུ་གཡེངས་པ་ན།།གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པ་ཡིས།།སྣོད་དུ་བྱིས་པ་འགྱུར་མ་ཡིན།།དེ་ནི་སྤངས་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དུ།།མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དག་།ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི།།གཞུང་དུ་ཡང་དག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།ས་བཅིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨས་བཅིངས་པས་ན་ཨས་བཅིངས་ཏེ།ཨར་བརྡར་བཏགས་པའི་འོད་གསལ་བའི་ཡི་གེས་བཅིངས་ཞེས་དགར་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ནི།ཨ་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བཤད་ལ།འདིར་ཨས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ།དེ་དག་ནི་གཅིག་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་མེད་ན་ཐིག་ལེ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མི་ཟད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡེ་ཤེས་གསུམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་པ་སྦས་པའི་བཤད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།མཐར་ཐུག་པས་བཤད་པ་སྟོན་ཏེ།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཅིག་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ཡི་གེ་ཨའོ།།དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་ཧཱུཾ་ངོ་།།དགུ་དབུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་དགུའི་ནང་ན་སྟེ།གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།ཇི་སྐད་དུ།མགྲིན་སྙིང་ལྟེ་བ་གསང་བ་ཡི།།པདྨ་ལ་གནས་ཧཱུཾ་དུ་གྲགས།།མེ་ཆུ་དེ་བཞིན་རླུང་དང་ནི།།ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་དག་པའོ།།ཞེས་གསུངས་པའི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཉིད་བཤད་པ་བསྟན་ཏེ།མགྲིན་པའི་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་པདྨ་ལ།སྙིང་གའི་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་པདྨ་ལ།ལྟེ་བའི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་པདྨ་ལ།གསང་བའི་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་པདྨ་ལ།འདི་ལྟར་བརྒྱད་དང་ཡིད་དང་དགུ།།ནམ་མཁའ་ལྡན་པས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་སྟེ་ཧཱུཾ་ངོ་།།བཅུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུ་པོ་དེ་རྣམས་དང་།ནམ་མཁའ་དང་བཅུས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གོས་པའི་དོན་ཏོ།།མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་སྲོག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ནའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་དང་པོའི་ཡི་གེ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའོ།།བཅིངས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྡམས་པ་མེད་པའོ།
如論師陳那所說："
由十種散亂，心向他散時，
修無二智慧，非為童子器。
為斷彼故互，違品與對治，
般若波羅蜜，論中正攝示。"所說。
"彼"即是具如是相瑜伽士。
"阿縛"即是由阿所縛故為阿縛，即是以阿為標記光明字所縛之分別義。
又前所說："住于阿之明點"，此說"阿縛"如何？
答：彼等為一，故若無彼則明點亦不能說故。
"彼知"即是彼不盡智自證自性經驗之義。
示三智差別三種密釋。示究竟釋。
關於"一"等，一即是不變字阿（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，羅馬拼音：a，漢譯：阿）。
"初"即是為初智自性吽（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूं，羅馬拼音：hūṃ，漢譯：吽）。
"九中"即是身九處中，"處"為語詞餘。
如雲："
喉心臍密處，蓮住吽所稱，
火水如是風，及地壇清凈。
"所說此中間偈頌釋示：
于喉火壇及蓮，於心水壇以及蓮，
于臍風壇及蓮，於密處地壇及蓮，
如是八及意九，由具虛空所生住即吽。
"十"即是彼九及虛空十。
"何者"即是無分別瑜伽士。
"無縛"即是無染義。
由無所緣及彼為命自性故。
"彼"即是具功德聚初字即金剛薩埵自性。
"無縛"即是無束。
།ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཏོ།།མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འོད་གསལ་བ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ན་མཐར་ཐུག་པའོ།།སླར་ཡང་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཅིག་ནི་ཕྲ་བའི་ཁམས་འགྱུར་བ་མེད་པ།སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པ།ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་།མེ་ལྟར་འདྲེས་པར་གྱུར་པ།སྟོང་པ་ཉིད་གསུམ་དང་།སྣང་བ་མཆེད་པ་རང་གི་ངོ་བོའོ།།དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དང་པོ་ནི་མི་ཤིགས་པའི་ཡི་གེ་ཨའོ།།དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་དུས་གསུམ་པ།ཡི་གེ་གསུམ་བརྗོད་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་སྒྲ་མཐར་ཕྱིན་པའི་སྡེ་ཚན་དགུའི་ནང་ན་གནས་པའོ།།གཞན་ཡང་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ།མྱུར་བ་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་དལ་བ་ཅན་ཏེ།རྣམ་པར་ལྡང་བ་དང་།འཇུག་པ་དང་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།བཅུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་བའི་ཁམས་སོ།།མ་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཞེན་པ་དང་བཅས་པར་མི་བྱའོ།།འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ།ལྟེ་བའི་དབུས་མི་ཤིགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡི་གེ་གསུམ་དང་།དེ་ལས་ཨཱ་ལི་དང་ཀཱ་ལིའོ།།དེ་དག་ལས་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་སྟེ།ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དེ་དག་ངེས་པར་སྦྱར་བས་འཇུག་པ་དང་།གནས་པ་དང་ལྡང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གནས་པར་རྟོགས་ནས།སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ཉམས་པར་གྱུར་ན་འོད་གསལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན།དབང་པོ་དང་ཤེས་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཕན་ཚུན་མ་བཅིངས་པའོ།།ཡི་གེ་གསུམ་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་མར་རྒྱུན་དུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ས་བཅིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་མཐར་ཐུག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་ཉིད་དེ་དེ་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་མཐར་ཐུག་པའོ།།ཤེས་པའི་དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ།
"應知"即是應瞭解。
"彼"即是瑜伽士。
"知"即是決定義。
"勝"即是獲得五智自性，即是明示光明為究竟。復示彼義。
關於"一"等，一即是無變細界，與心共住無二智，由方便智慧等入如日月火融合，三空及增光自性。
關於"初"等，初即是不壞字阿
（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，羅馬拼音：a，漢譯：阿）。
從彼正生三時，離說三字之義。
"九"即是彼亦住于究竟聲九類中。
又初瑜伽士出入息，即快及非二俱與緩，具起入住相。
"十"即是由諸根境。
"何者"即是細界。
"無縛"即是不應隨執。
如是所說：從臍中不壞生三字，從彼阿里迦里。
從彼等出入息，即日月方便智慧，由彼等決定合故具入住起相，了知住于大樂已，若三空明失則現前光明，故無根識則不為分別互縛。
三字晝夜半恒轉，即是彼究竟義。
彼即是功德聚處之語詞。
"阿縛"即是乃至稱為般若波羅蜜瑜伽。
"彼"即是智究竟瑜伽士。
"知"即是經驗。
"勝"即是任運究竟智流即如是經驗，由明顯雙入故為究竟。
此為知義偈頌。
།འདིས་མཐའ་དྲུག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རྩ་བ་ནི་དགོངས་པས་བཤད་པའོ།།ཡི་གེའི་དོན་གྱིས་ནི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པས་བཤད་པའོ།།སྤྱིའི་དོན་གྱིས་ནི་དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་ཏོ།།སྦས་པའི་དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའོ།།མཐར་ཐུག་པས་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའོ།།དེ་ཉིད་བརྟག་པར་མཐའ་དྲུག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས།བཤད་པ་རྣམ་བཞིའི་རིམ་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་དོན་བརྒྱད་ཀྱིས་བཤད་ནས།ཡང་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་ཏེ།དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་དང་།ཡི་གེ་ནི་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་དང་ཡི་གེའོ།།དབྱངས་ནི་ཨ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་གོ།།གསལ་བྱེད་ནི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ།།ཡི་གེ་ནི་ཡ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དོ།།གྲངས་དགུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།།དབྱངས་རྣམས་ལ་ཐུང་ངུ་དང་།རིང་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྡེ་ཚན་གཉིས་སོ།།གསལ་བྱེད་ལྔ་ལྔ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ལྔའོ།།ཡི་གེ་ལ་སྡེ་ཚན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།འདི་ལྟར་གྲངས་དགུའོ།།དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་གྲངས་དགུའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ།།ས་བཅིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཉམས་པའི་སྒོར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་མཉམ་པའི་རོ་མྱོང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།དགོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་གའི་པདྨའི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་གནས་པའི་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་འཁྲིགས་པའི་ནང་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དོན་དུ་མ་ཉིད་པས་ན་དགོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་དོན་དུ་འཇུག་པའོ།།སྦྱོར་བས་ནི་བསྒོམ་པ་གསལ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་སྒྲ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཟླས་པའི་དོན་ལ་སྐྱོན་མེད་པའོ།།དེ་ནས་གང་དང་གང་སུ་ཞིག་གོམས་པ་དེ་འགྲོ་བའི་བླ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཕན་ཚུན་ངག་སྦྱོར་ཞེས་ཁ་ཅིག་འཆད་དེ།བཤད་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་ཉེས་སུ་མཐོང་བས།ཁོ་བོ་ཅག་ཡིད་མགུ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོར་བར་བྱའོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅུང་ཟད་རང་དགའ་བར་བྱེད་པ་དེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ།དེ་སྙིང་གའི་པདྨའི་ལྟེ་བའི་དབུས་སུ་སྔར་བཤད་པའི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ།
此示六邊差別，由何故根本是密意釋。
由字義是非密意釋。
由總義是了義不了義。
密義聲是非如聲。
由究竟是如聲。
隨順彼六邊觀察，由四種釋次第以初偈八義釋已，復明示彼義。
關於"母音及子音字"等，母音及子音及字即是母音子音字。
母音即是阿（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，羅馬拼音：a，漢譯：阿）等十六。
子音即是嘎（藏文：ཀ，梵文天城體：क，羅馬拼音：ka，漢譯：嘎）等二十五。
字即是雅（藏文：ཡ，梵文天城體：य，羅馬拼音：ya，漢譯：雅）等八。
關於"九數"，母音由短長差別為二類。
子音五五為五類。
字為二類，如是為九。
彼等隨入性者即是九數隨入。
"阿縛"即是住于無壞門之義。
"何者"即是由方便智慧等入平等味精進瑜伽士。
"安立"即是應於心蓮中央日月光交錯中修習之義。
由具近成聲界為多義故，
"安立"即是入修義。
由瑜伽當明示修故。
於何聲二種誦義無過。
次於何何修習彼為眾生上師應配。
有說"互語瑜伽"，見彼釋為惡配，我等不悅應舍。
"由何"即是瑜伽士。
"知"即是由何稍自悅彼經驗，即是彼於心蓮中央前說字最後之義。
།འགྲོ་བའི་བླ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་གསུམ་པོའི་ཡང་བདག་པོར་དེ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།འབྱུང་བའི་མཐའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འབྱུང་བའི་སྒྲས་ནི་ཡ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་མངོན་པར་འདོད་དོ།།འབྱུང་བ་བཞི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའོ།།མཐའི་སྒྲས་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ཏེ་དེ་བས་ན་ཡང་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉིས་པའོ།།ཆལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཨལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ།དེར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ།།ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལྔ་པའི་སྡེ་ཚན་ནོ།།ཡང་དག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཞི་པའོ།།བཞི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་བཞི་སྟེ།ཡ་དང་ཤ་དང་ཨ་དང་ཀའོ།།གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་སྟེ།ཡོངས་སུ་གྱུར་ཅེས་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།མོ་དང་ཕོ་དང་མ་ནིང་གི་ངོ་བོས་སོ།།མོ་དང་ཕོ་དང་མ་ནིང་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་འོག་གི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འཆད་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འདིརདགོངས་པ་ནི་དེ་བཤད་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ལ་ཨ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་ནི་མོའི་ངོ་བོའོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་པདྨའི་རིགས་དང་ངག་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་ཨའོ།།ཀ་ལ་སོགས་པ་ནས་སོ་སོའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པས་ན།ཐུགས་ཀྱི་ས་བོན་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཧཱུཾ་སྟེ་ཕོའི་ངོ་བོའོ།།དང་ཀའི་ངོ་བོ་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་པོས་སྦྱར་བས་ན།སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་མ་ནིང་གི་ངོ་བོ་སྟེ།ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་རིགས་པ་འདིས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ནི།རབ་ཏུ་སྤྲས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྔར་བཤད་པ་བསྡུས་ནས་སྟོན་ཏེ།རྗེས་འཇུག་དབྱངས་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཐུང་ངུ་མ་ལུས་ངག་ཏུ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ།ངག་ཐམསཅད་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དབྱངས་ནི་ཐིག་ལེ་སྟེ།ལྷན་ཅིག་པར་འཇུག་པས་ན་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་དབྱངས་ཞེས་བྱའོ།།རིང་པོར་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཱ་རིང་པོ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཡོན་ཏན་དང་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་སྦྱོར་བའོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲས་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ།
"眾生上師"即是彼成為三界主之語詞餘。
關於"生邊"等，由生聲表示雅等類。
由四大為種子自性故即是初。
由邊聲即是舍等類，故"具足"即是融合爲第二。
關於"阿等"，阿等十六，"住彼"即是第三。
關於"五"等，嘎等五五類。
"具足"即是相合為第四。
"四"即是四字，即雅舍阿嘎。
"三"即是由三字決定相合，即是轉變。
如何？由女性男性中性自性。
雖于彼等女男中性亦將由下偈頌一分釋，此處密意是將說彼。
其中阿等字般若波羅蜜自性是女性自性。
故彼轉變是蓮部及語金剛種子阿
（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，羅馬拼音：a，漢譯：阿）。
從嘎等至各自究竟是三十二大士相故，心種子生相吽
（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूं，羅馬拼音：hūṃ，漢譯：吽）為男性自性。
依二方嘎性方便智慧一性自性由初母音相合故，身金剛種子中性自性唵
（藏文：ཨོཾ，梵文天城體：ॐ，羅馬拼音：oṃ，漢譯：唵），由此三字理決定相合即是"極莊嚴"之語詞。
攝前所說而示。
關於"隨入具母音"等，配為"一切短成語"，即是一切語生因之義。
隨入母音即是明點，由共入故稱隨入母音。
"具長"即是長阿亦如是。
關於"功德瑜伽"，功德及瑜伽彼等即是功德瑜伽。
由功德聲即是字訶。
།སྦྱོར་བའི་སྒྲས་ནི་ཡི་གེ་ཨུའོ།།ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ལ་ཕྱིས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཕྱིས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཐུང་ངུ་ཉིད་དོ།།དེ་བས་ན་དོན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྦྱོར་བ་དབྱི་བ་བྱས་ནས།གང་ལུས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ངག་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟ་བུ་སྟེ་ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ་ནི་ཡི་གེ་བསྡུས་པ་གནས་པ་སྟེ།ཐོག་མའི་ཨོཾ་དང་མ་ཕྱིས་ནས་ཅི་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཡི་གེ་ཨ་ཉིད་ཙམ་མོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པའི་ཚེག་དྲག་དང་།རིང་བ་ཉིད་ཕྱིས་ནས་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གསུམ་པ་ཡང་ཡི་གེའི་མགོ་དང་།ཧ་དང་ཨུ་དང་ཟླ་ཚེས་དང་།ཐིག་ལེའི་གཟུགས་རྣམ་པ་བཞི་ལས་གསུམ་ཕྱིས་ནས་ཨདེ་ཉིད་ཙམ་ལུས་པའོ།།དེ་འདི་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་བྱེད་པ་དང་།རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་།བསྡུ་བ་དང་།རྟགས་དང་།སྐྱེས་བུ་དང་།བྱ་བ་དང་།ཚིག་དང་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་།དུས་དང་།གཞན་གྱི་ཚིག་དང་།བདག་གི་ཚིག་དང་།བྱེད་པ་དང་།ཕན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་སྟོན་ཏེ།གཅིག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེཉིད་འོད་གསལ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་བ་དེས་ན།རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནས་གཅིག་དང་དུ་མའི་རྟོག་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་སྐད་དུ།རྡོ་རྗེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱན་ལས།།སྙིང་གའི་དབུས་ན་མི་ཤིགས་པ།།མར་མེ་ལྟ་བུར་འབར་བ་ཡི།།མཆོག་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཡི་གེ་ནི།།ཡི་གེ་དམ་པ་ཨར་ཤེས་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།ད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཡི་གེ་གསུམ་གྱིས་མོ་དང་།ཕོ་དང་མ་ནིང་བཤད་པ་སྟོན་ཏེ།ཡི་གེ་གང་ཞིག་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཡི་གེ་ནི་གང་ཞིག་སྔརབཤད་པ་རྣམས་ཏེ།འདིར་དབྱངས་དང་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།གང་ཞིག་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་དེས།དེའི་དབུས་ན་གནས་པའི་ཡི་གེའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ནི།ཡ་ར་ཝ་སྟེ།ལས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གཉིས་སོ།།དེ་ཐམས་ཅད་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པར་གྱུར་ན།མོ་དང་ཕོ་དང་།མ་ནིང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
由瑜伽聲即是字烏。
"吽"即是攝略。
"具后"即是，於何有後彼具后即是短。
故義如何？作瑜伽除已，僅有何余形相即是一切語生因之義。
如是唵阿吽（藏文：ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུཾ，梵文天城體：ॐआःहूं，羅馬拼音：oṃāḥhūṃ，漢譯：唵阿吽）即是字攝住，初唵除已何余？僅字阿而已。
如是第二除點及長，成何？即是彼義。
第三亦由字頭及訶烏月點明點四相中除三僅餘阿。
若如是成，則作者、分別、攝集、相、補特伽羅、作業、語、相續、時、他語、自語、作用、利益等世間論及出世間般若波羅蜜多等因中主亦決定成義。
示彼即智自性。
關於"非一"等，由彼光明相續不斷顯現故，唯以金剛持地相離一多分別之義。
如《金剛壇城莊嚴》云："心中央不壞，如燈焰熾燃，最極細字者，應知勝字阿。
"所說。
今以二偈半示說三字女男中性。
關於"何字慈"等，字即前說諸，此中母音子音等。
何者趣向即是成主，由彼中住字聲所示，即是雅囉嚩，二近作業。
彼一切若觀察界等，由女男中性差別分別成義。
།སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྐྱེན་དང་།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་སྟེ།འདི་སྐད་དུ།ཨའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ན་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པའི་སྒྲས་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི།འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།རླུང་དང་ནམ་མཁའ་ལས་བྱུང་ལུས་ལས་ནི།།ཀུན་དུ་བྱུང་ནས་ངག་གི་སྒྲར་གྱུར་ཏེ།།གནས་གཞན་རྣམས་སུ་བྱེ་བྲག་གྱུར་ནས་ནི།།ཡི་གེ་ཉིད་གྱུར་གང་ཡིན་དེ་སྒྲའོ།།ཡང་ན།མོ་དང་།ཕོ་དང་།མ་ནིང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་གང་མིའི་ལུས་སུ་གནས་པ་སྟེ།དེ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཀུན་དུ་འབྱུངབ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཁམས་ལ་སོགས་པར་རབ་ཏུ་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁམས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་འདིར་ས་དང་།ཆུ་དང་།མེ་དང་།རླུང་དག་ལ་མངོན་པར་འཐད་དོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ཕུང་པོ་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ།།འོག་ནས་སྟེང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འོག་དང་སྟེང་གི་སྒྲས་ཡི་གེ་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་རླུང་ལུས་ཀྱི་ནང་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་སུ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་ཨོཾ་མོ།།གཞན་ཡང་ལྡན་པ་ལས་མི་ཤིགས་པ།ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་ཧཱུཾ་ངོ་།།དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་ངོ་བོས་གསུང་གི་རྡོ་རྗེའི་ས་བོན་ཡི་གེ་ཨཱཿ་སྟེ།གནས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་ལྟར་མོ་དང་ཕོ་དང་།མ་ནིང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་འོག་ནས་སྟེང་དུ་ཡང་དག་པར་ལྡང་བ་སྟེ།འཇུག་པ་དང་།གནས་པ་དང་།ལྡང་བའི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ན་ཡི་གེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་རླུང་གི་བཞོན་པ་དང་།ཡང་དག་པར་ལྡན་པས་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་བསྒོམས་ནས་ཏེ།ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོད་གསལ་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ངེས་པར་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རྒྱུའི་ཡི་གེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བརྗོད་པ་ཡི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་ཞིག་འདིར་ཡི་གེ་སྔར་བཤད་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ།ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྔགས་རྣམས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་མི་ཤིགས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།
由"等"聲攝取緣、分別、作用等，如是說：由隨阿故，由風動聲成阿里卡里
（藏文：ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལི，梵文天城體：आलिकालि，羅馬拼音：ālikāli，漢譯：阿里卡里）自性生起，從彼所生即是世間出世間論之義。
由風空所生身中出，遍生已成語聲已，
于余處中成差別已，成字何者彼即聲。
或由女男中性差別住於人身，彼一切由菩提心遍生故。
"觀察界等"即是應知義。
由界聲此中顯示地水火風。
由等聲即蘊處等。
關於"從下向上"，由下上聲說三字，當風入身內續處時，身金剛種子唵
（藏文：ཨོཾ，梵文天城體：ॐ，羅馬拼音：oṃ，漢譯：唵）為女。
復由具足不壞，心金剛種子吽
（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूं，羅馬拼音：hūṃ，漢譯：吽）。
依彼自性語金剛種子字阿
（藏文：ཨཱཿ，梵文天城體：आः，羅馬拼音：āḥ，漢譯：阿），具住自性。
如是由女男中性差別從下向上正起，由入住起瑜伽分別故，三字即是攝義。
如是由具風乘，晝夜半修已，"知已"即是通達已。
由光明清凈智亦通達決定相應即是決定具足義。
即是金剛誦因三字義。
關於"所說"等，此中何者三字自性咒彼應說，即是一切語自性咒入行義。
彼亦乃至"從無實一性不壞生"。
།དེ་ནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ནས་ཡི་གེ་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི།ཇི་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ཤེ་ན་ཞལ་གསུམ་ཕྱག་དྲུག་པ་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།ཡོངས་སུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འོ་མ་ལྟར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ།གཞན་དུ་སྔར་གྱི་ཆོས་ཉམས་ནས།།གང་ཚེ་གང་ཞིག་ཉེར་ལེན་ཅིང་།།ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་མི་འཇིག་པ།།ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་དེ་བརྗོད་དོ།།ཞེས་འབྱུང་བའོ།།གང་ཞིག་ལྷར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ལྷའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ནི་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཨ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ།གང་གིས་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཨས་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྙིང་པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།ཨ་ནི་ཡིག་འབྲུ་ཀུན་གྱི་མཆོག་།ཅེས་གསུང་པའི་ཕྱིར་རོ།།ད་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་པོ་ཉིདཀྱི་འབྱུང་བ་དང་།གནས་པ་དང་།བསྡུ་བའི་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ།ཧཱུཾ་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ནི་ཐུགས་ཀྱི་ས་བོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ།སྲིད་པ་བར་མའི་རྒྱུན་གྱི་ནི།།མར་མེ་བཞིན་དུ་མངལ་དུ་འགྲོ།།ཞེས་གསུངས་ཏེ།སེམས་ཅན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཡི་གེ་ཧཱུཾ་སྟེ་སེམས་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན།སངས་རྒྱས་སྐུར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ།འདི་ན་སྐལ་མིན་ཡོང་མིན་པས།།སངས་རྒྱས་སུ་ནི་ཐམས་ཅདའགྱུར།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།ོཾ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཨོཾ་ནི་རྟག་པ་ཆེན་པོའི་ས་བོན་ཏེ།དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ།།རྟག་པ་ཆེན་པོའི་སྐུར་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཨ་ནི་འོད་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ས་བོན་ཏེ།དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་པར་བྱེད་པ།ངག་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
關於"爾後轉變"等，從彼三字轉變所生，如何形相？
三面六臂金剛持之語詞餘。
"轉變"即如乳。
如說："他處前法壞，何時何取持，有法彼不壞，說彼為轉變。"所說。
關於"何者天"，表示天性即配為"得"。
關於"由"等，阿是能示，由彼所示智即是阿所示智。
彼亦是佛世尊心要成主之語詞，因說："阿是一切字中勝。
"今示三字生住收事業。
關於"吽之"等，字吽（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूं，羅馬拼音：hūṃ，漢譯：吽）即是心種子菩提心自性彼識，由識結生相應性故。
如說："中有相續流，如燈入胎中。"所說。
眾生生因心種子字吽，即是生眾生義。
云何？關於"佛身"等，一切眾生如來智心要者，由此理一切眾生應觀為佛性，如說："此中無非器，一切當成佛。
"所說。
關於"唵"等，唵（藏文：ཨོཾ，梵文天城體：ॐ，羅馬拼音：oṃ，漢譯：唵）是大常種子，彼亦攝集一切眾生。
轉為大常身已，隨入空性智而圓滿乃至。
關於"阿"等，阿（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，羅馬拼音：a，漢譯：阿）是無量光種子，彼亦令一切眾生安住，由是語說自性故。
།རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ངག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ལུས་ཤིང་བརྩིགས་པ་ལྟ་བུའི་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་བཟླས་པ་དང་།བསྒོམ་པའི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་སྟོན་ཏེ།འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ།།རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རིམ་པས་སོ།།སྔགས་ཀྱི་ཡན་ལག་མ་ཉམས་བཟླས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་མནྟྲའི་སྒྲས།མ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།ཏྲ་ནི་སྐྱོབ་པ་ཡིན་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྐྱོབ་པའོ།།མ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་ཕྱེད་པར་སྦྱོར་བའོ།།གང་ཞིག་ཟློས་ཤེ་ན།ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།ཐབས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ།།དེ་དག་གི་གནས་མི་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་བསྒོམ་པས་ན།དེ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་གསང་སྔགས་ཟློས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ད་ནི་བཟླས་པའི་གྲངས་སྟོན་ཏེ།གོས་དཀར་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འབྱུང་བ་བཞིའི་དཀྱིལ་འཁོར་བྱིན་གྱིས་རློབ་པའི་ལྷ་མོ་བཞི་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ།ས་ནི་སྤྱན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།།ཆུ་ཁམས་མཱ་མ་ཀཱིར་བཤད་དེ།།མེ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གོས་དཀར་མོ།།རླུང་ནི་སྒྲོལ་མར་རབ་ཏུ་གྲགས།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།དེ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་བཟླས་པ་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་དང་ཉི་ཤུ་ལྔ་ནི།ལྷ་སོ་སོའི་བཟླས་པ་སྟེ།འདི་སྐད་དུ་གྲངས་ཀྱི་ཚད་དགུ་བརྒྱར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ལྷ་མོ་རེ་རེ་ལ་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ཉི་ཤུ་ལྔར་གསུངས་སོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་བདག་པོའི་བཟླས་པ་མ་གཏོགས་པར་ལྷ་མོའི་བཟླས་པ་ཅི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་ནི་ཉི་ཤུ་ལྔས་ལྷག་པའི་གྲངས་ལྷ་མོ་བཞི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གྲངས་ཀྱིས་དགུ་བརྒྱར་འགྱུར་ཏེ།ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་མ་ཡེངས་པས་སོ།།སྦྱོར་བ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ལྷ་མོ་བཞིའི་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དགུ་བརྒྱ་དག་ཏུ་གང་བསྟན་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྟན་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ།དེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་གྲངས་སུ་བསྒྲེས་པས།ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་དང་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱར་འགྱུར་རོ།
若不以三相說語，應知如積木住。
由住自性眾生入等次第誦修義具精進之說示，入等相下示。
"次第"即三自性次第。
關於"咒支不壞誦"，"咒"即梵語mantra
（藏文：མནྟྲ，梵文天城體：मन्त्र，羅馬拼音：mantra，漢譯：咒），ma是作意，tra是救護，故為作意救護。
"不壞"即與天不離相應。
何者誦？說"智慧"等，智慧即諸法無我遍分別相。
方便即大悲。
由修彼等住不變自性，故住彼瑜伽者誦密咒之義。今示誦數。
關於"白衣母"等，加持四大壇城四天女，如說："
地知為眼母，水界說摩摩基，
火壇白衣母，風普稱度母。"所說。
即是表彼應誦之義。
云何？關於"五"等，二百二十五即各天誦，如是說由數量成九百故，說每天女二百二十五。
若異此，除主尊誦，天女誦如何生？
即示彼，關於"四"等，二百餘二十五數表四天女，由壇城數成九百，"善"即不散亂心。
關於"四瑜伽"，即依四天女瑜伽義。
關於"示為九百"，示即所緣，彼配二十四數，成二萬一千六百。
།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།སོ་སོར་འབྱུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདི་ཟློས་པའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་སོ་སོར་འབྱུང་བས་འཕེལ་ཞིང་བསྒྲེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ཁྲི་ནི་སྟོང་ཕྲག་བཅུའོ།།དེ་ནི་སོ་སོར་འབྱུང་བ་སྟེ།གྲངས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདིས་ཉིན་དང་མཚན་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་སྟེ།བཟླས་པའི་གྲངས་གསུངས་པའོ།།ནང་གི་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་འདི་ཉིད་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཕྱི་མ་ལས་རིག་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ།རིག་པ་དང་ཆོ་ག་ནི་རིག་པའི་ཆོ་ག་སྟེ།ཟླས་དབྱེ་པའོ།།རིག་པ་ནི་ཤེས་རབ།ཆོ་ག་ནི་ཐབས་ཏེ།དེ་དག་གི་ཐབས་ཀྱི་བྱ་བ་བསྒོམ་ཞིང་གོམས་པ་དེ་ཡིས་སོ།།གཞན་ཡང་ཐུན་མཚམས་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དུས་ནི་ཐུན་མཚམས་བཞི་སྟེ།སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ།།རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་རབ་ཏུ་འབྲེལ་པ་སྟེ།བསམ་ཞིང་བསྒོམ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཐུན་མཚམས་བཞི་ནི་ཐོ་རངས་དང་ཉི་མ་ཕྱེད་དང་།ནམ་སྲོས་ཁ་དང་།མཚན་ཕྱེད་དེ།དེ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ།།མཉམས་བཟླས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཚན་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཚན་ནི་ནང་གི་བརྡའི་གནས་ཏེ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྒོམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ།།མཚན་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཏེ།རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ཡིད་གང་གིས་དེ་ལ་ཉིན་མཚན་དུ་དམིགས་ཤིང་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དེ་དག་གི་གྲངས་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་རྩིས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས།སེམས་ནང་དུ་འཇོག་ཅིང་བསྒོམས་པས།ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་བྱ།།ཞེས་དགོངས་པའོ།།དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན།བསྒོམ་པ་ལ་མ་ཞེན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟླས་པ་སྤོང་བ་སྟེ།འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྔགས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཟློས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟླས་པའོ།།བར་ཆད་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ།།བསྒོམ་པའི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟླས་པ་ཡིན་ན།ནང་དུ་དམིགས་ཤིང་སྒོམ་པ་ལ་ཡིད་དགའ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ།སྔགས་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྔགསཀྱི་དོན་ནི་སྔགས་དོན་ཏོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ།ལྷ་ཉིད་རྫོགས་པ་ཞེས་པའི་བར་དུའོ།
云何？"各別生起"者，"各別"聲應知是重複義。
故乃至"由各別生起增長配"。萬即一萬。
彼即各別生起，由此數相應晝夜二萬一千六百，說為誦數。
內時刻此即從後續續部示"明咒儀軌"等，明與儀軌即明咒儀軌，即重分。
明即智慧，儀軌即方便，由修習彼等方便事業。
複次關於"四時分"等，內自性時即四時分，即各壇城。
"極相應"即極關聯，即思維修習義。
其中四時分即黎明、日中、黃昏、夜半，彼極相應。"不壞誦"如前。
關於"四類"等，類即內相處，依何風等壇城而入修。
相即等持心，由何不散亂意日夜緣思之相稱。
彼等數即相續不斷數。
如是說舍離一切他散亂已，心內安住修習，每日應作禪定之密意。
彼示順法，關於"外"等，由彼顯現故，不著修瑜伽者舍外誦，即是捨棄義。
誦咒鬘即外誦。
障即散亂。
關於"修"，若是外誦，則于內緣修不生意樂之義。
示彼利益因，關於"咒義"等，咒之義即咒義。
所成就自性即果，乃至"天性圓滿"。
།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅི་ལྟ་བར་བཟླས་པ་ཟློས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འབྲས་བུའི་དུས་སུ་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེ་སྟོན་ཏེ་གླང་པོའི་མངོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་ཅིག་ཏུ་འདི་ལྟར་གྲགས་ཏེ་གླང་པོ་བསྐྱོད་པའི་གདགས་ཤིང་གླང་པོ་ཆེས་མཚན་མོ་ཕྱུང་སྟེ་བྲོས་པར་གྱུར་ཏོ།།གླང་རྫི་དེ་ཡང་ནང་པར་ཐོ་རངས་འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ།།ཀྱེ་མའོ་ཀྱི་ཧུད་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ངོ་བོ་ནི་མགུ་བར་དཀའ་བ་སྟེ།གླང་པོ་བཟང་སྐྱོང་དྲེགས་པའི་དབང་གིས་གང་དུ་སོང་།འདི་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་བྱ་ཞེས་ཡུན་རིང་དུ་ཡང་དང་ཡང་སེམས་ཤིང་དེའི་སྐད་ཅིག་ན་འདི་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་རྙེད་དེ་རེ་ཞིག་སེམས་ཤིང་ཅང་མི་སྨྲ་བར་གནས་སོ།།ཁོ་བོས་ནི་ཐབས་རྙེད་དེ།གང་འདིའི་རྗེས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་མཚོན་ཏེ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།།དེ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ།།བཟང་སྐྱོད་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་ཕྱིན་ནས་དྲེགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་བསླབ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་རང་ཉིད་གདགས་ཤིང་གི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ་གནས་སོ།།འདི་ལྟར་དགོས་པ་རྙེད་ནས་དེའི་རྐང་རྗེས་ཚོལ་བ་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ།གལ་ཏེ་དེའི་སྐད་ཅིག་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དེ་རྙེད་ནས་ཇི་ཞིག་དེའི་རྗེས་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅུས་ཏེ།གླང་པོ་ཆེའི་རྐང་རྗེས་མཚོན་པར་མི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྦས།སྟོང་པའི་གླང་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དོན་བཤད་པ་སྟོན་ཏེ།སྔགས་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་རང་ཉིད་སྔགས་ཀྱི་སྐུའི་རྣལ་འབྱོར་པ།འབྲས་བུ་ལ་སྦྱར་བས་དེ་ལྟར་སླར་ཡང་གཞན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་པས་ན།ཞིབ་ལ་འཐག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།།འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་འོག་ནས་འཆད་པརའགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གཞན་པའོ།།རྡོ་རྗེ་འཛིན་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་མིང་ངེས་པར་བསྟན་པའོ།།གསུམ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་ཞིང་ལྡན་པ་སྟེ།དེའི་དངོས་གྲུབ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།
云何？"世尊金剛持"即金剛持自身。
若如其瑜伽而誦，由於果時因圓滿故。
示例"象前"，某處如是傳：象系柱象夜拔逃。
像師晨起如是深思："嗚呼哀哉，我等性難滿，善行象因慢力何處去？此如何尋？"久久思維，彼剎那得如是憶念，暫思默然而住。
"我已得方便，由此大足跡表示當能尋得。
"爾後開始隨跡而行。
彼善行久行后，離慢自憶學處，自至系柱前住。
如是得所需已，尋其足跡亦無所需，若彼剎那已得像已，何須尋其足跡？是為譬喻，謂不須表象足跡之義。
若復有尋求者，隱，應觀為空象。
示義說，關於"咒身"等，若自為咒身瑜伽者，由果相應故，如是復隨行尋求他自性事之義。
由圓滿故，如磨已粉。
為釋前所說"入等相下當說"故。
示三偈，"複次"即別義。
"金剛持"即決定示人名。
"三相應"即隨順具足入等三，配為"成無上悉地"。
།སྦྱོར་བ་ནི་རང་གི་གནས་སུ་སོ་སོར་ལེགས་པར་སྦྱར་བའོ།།སྤྱན་དྲང་བ་ནི་དགུག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་གཞུག་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ།།གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་ནི།མྱུར་བ་སྟེ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཉིག་མ་ཡིན་པའི་སྒྲས་ནི་གནས་པ་སྟེ་གནས་པར་བྱེད་པའོ།།ལུང་གཞན་ལས་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་སྒྲ་གཞན་པ་འདིས་འཇུག་པ་དང་།གནས་པ་དང་ལྡང་བ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ།འདིར་སྔར་མ་བྱུང་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའོ།།འོན་ཀྱང་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲས་གང་ཞིག་གཉིས་ལས་གཞན་པ་གསུམ་པར་དེ་བརྗོད་དེ་བར་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་གཉིག་མིན་པའོ།།ཅི་ལྟར་གྲང་བ་ལས་འདས་པའི་དུས་ས་ལས་རླངས་པ་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་སྦྱོར་བས་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དྲོད་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།གྲུབ་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་སྟེ།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྣ་ཚོགས་གནས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་གནས་ཏེ།ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་འདོད་པའི་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དྲོ་བ་ཐོབ་ནས་རང་གི་སེམས་ལ་ཐོག་མར་སྔགས་ངེསཔར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ།མྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མྱུར་བ་ནི་ལྡང་བའོ།།རྣམ་པར་སྡུད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ།།དལ་བ་ཅན་ནི་གནས་པའོ།།སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་གསུམ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ།།སྡང་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ།།དེ་ཡང་བསྒོམ་པས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སློབ་མའི་རྣ་དྲུང་དུ་བླ་མས་གང་ཞིག་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་གྱུར་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།རབ་ཏུ་འབད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་མས་གསོལ་བ་གདབ་པའོ།།འདི་བླ་མ་དང་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པ་གཉིསབྱེད་པའི་ཚིག་ནི་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ད་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དྲུག་གི་ཕན་ཡོན་དང་སྔགས་བཏུ་བ་དང་།བཟླས་པའི་གྲངས་ཀྱང་སྟོན་ཏེ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔགས་བཏུ་བ་སྟོན་པའི་དོན་ཏོ།།རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུའོ།།དེ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་གསང་བའི་ཡི་གེ་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།མི་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གསང་བའོ།
相應即于自處各別善相應。
迎請即召請，亦說為引入聲。
請降即速，謂放行義。
非二聲即住，即令住。
從他教所見他聲，此示為入、住、起，此中先前未有者全無。
然以非二聲說某離二第三，由住中間故。
如非二即非二。
如何過寒時地生蒸氣，如是此中咒字如處決定相應修明顯瑜伽者亦生暖，是為句義。
成就即得所欲果，云何？種種住即種種住，謂作一切事之語詞。
由彼無上，由圓滿眾生種種欲樂意故。
示"得暖已初于自心決定相應咒"，關於"速"等，速即起。
遍攝即極入。
緩即住。
修咒字三決定相應。
瞋即咒行。
彼亦由修成相應，爾時上師于弟子耳邊如是示已當生果。
"極精進"即弟子祈請。
此應觀為無上師弟二說二作語詞。
今示六偈功德及攝咒與誦數，關於"爾後"等，"爾後"聲即示攝咒義。
瑜伽自在即瑜伽頂寶。
配為"彼等相關密字極說"。
由不示故為密。
།ཡང་ན་འདིས་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསང་བས་ན་གསང་བའོ།།གསང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡི་གེ་ཡང་ཡིན་ལས་ན་གསང་བའི་ཡི་གེའོ།།དེ་འགྲོ་བ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་སྟེ།བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཐབས་ཀྱི་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རིགས་པས་སོ།།རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བའོ།།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ།དེའི་དངོས་གྲུབ་མཐར་ཕྱིན་པའོ།།འབྲས་བུ་ནི་དེ་ཉིད་རྫོགས་པ་སྟེ།ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་པོ།།རྣམ་པ་དེ་གཉིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་སྟེར་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེར་བའོ།།གང་གི་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དངོས་གྲུབ་མ་གཏོགས་པ་བཟླས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣལ་འབྱོར་པས་མཆོག་སྟེར་བར་ནུས་པར་འགྱུར་བའོ།།མཆོག་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་སྟེ།རིག་སྔགས་འཆང་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ།།དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདིར་དང་པོའི་ཡི་གེ་ནི་ཨོཾ་མོ།།དེ་སྔགས་དུ་མའི་ཐོག་མར་མཐོང་བ་ཉིད་པས་ན།དེའི་སྦྱོར་བས་རིམ་གྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་སྦྱོར་རོ།།དེ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན།དབུགས་རྔུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རླུང་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བའོ།།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ།།བརྒྱད་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཧའོ།།ལྡན་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨུ་སྟེ་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཧའི་སྟེང་གི་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བའོ།།ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དབུགས་དབྱུང་བ་ནི་རླུང་ཕྱིར་རྒྱུ་བའོ།།འདིར་ཨོཾ་གྱི་ཚད་ནི་ཐལ་མོ་བརྡབས་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་སོ།།ཐུགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་ཚད་ནི་ཐལ་མོ་བརྡབས་པ་ཕྱེད་དང་བཞིའོ།།འདིར་ནི་མན་ངག་གོ།།ོཾ་གྱི་དོན་ནི་ཡི་གེ་ཙམ་མོ།།ཡི་གེ་ཨོཾ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་བསྟན་པས་སོ།།སྣང་བ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་མཉམ་པ་ཉིད་ཧཱུཾ་གི་དོན་ཏོ།།ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་འཐད་པ་ཞེས་དེ་ཉིད་ལས་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཡི་གེ་ཨོཾ་བསྟན་པས་ནི་དབུགས་དབྱུང་བའོ།
或由此密天真實故為密。
亦密亦字故為密字。
依勝行而極說，即應示，金剛持如是說。
云何？說"勝方便"等，由出世理。
"為極示"即為極明。
複次云何？"瑜伽"即天性等持，彼成就究竟。
果即彼圓滿，即大手印成就。
由極示彼二相而賜，即賜瑜伽成就果。
"由僅思維"即除瑜伽成就外僅由誦義。
瑜伽者能賜勝。
勝即所欲，即持明等。
關於"初"等，此中初字即唵（藏文：ཨོཾ，梵文天城體：ॐ，羅馬拼音：oṃ，漢譯：唵）。
由見彼為多咒初故，配為"由彼相應次第說瑜伽者"。
彼作何？入息，即風上行。
"常"即修時。
"八末"即字ha。
"具"即字u，謂成混合義。
應如何與ha上點相合。
"吽"（藏文：ཧཱུཾ，梵文天城體：हूँ，羅馬拼音：hūṃ，漢譯：吽）即攝義。
出息即風外行。
此中唵量為擊掌二半。
心種子量為擊掌四半。
此為口訣。
唵義即僅字。
由根本續示字唵為智慧心要故。
由二無現身語意平等性為吽義。
由彼示字吽如身語意金剛不可分故應理。
故由示字唵為出息。
།ཡི་གེ་ཧཱུཾ་བསྟན་པས་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་སྟེ་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོནཏོ།།འདིར་ཡི་གེ་གསུམ་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཅི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་པ་དེ་བཏུ་ཞིང་གསུམ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་།རྔུབ་པ་གཉིས་ཡོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།གང་ཞིག་གསུམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།།ཡི་གེ་ཨཱཿ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཨོཾ་དང་ཧཱུཾ་གཉིས་པོ་དག་དགོད་པས་ན།དེ་དག་ཉིད་བཏུ་བར་བྱ་བ་སྟེ།དེ་དག་ནི་གཙོ་བོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ།།གསུམ་པ་ཡི་གེ་ཨ་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དགོས་པ་མེད་པའིཕྱིར་རོ།།ཡི་གེ་ཨ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་བ་ལ་འཇུག་པར་བསམ་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཐལ་མོ་བརྡབས་པ་ཕྱེད་དང་གཉིས་ཀྱི་ཚད་དོ།།ཅི་དགའ་བའི་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ།རང་མོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་བཟླས་པ་སྟེ།ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལ་ནི་ཁྲི་ཕྲག་གཉིས་སོ།།ཡང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་།བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་གོ།།གཅིག་ཏུ་བགྲངས་ནས་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་གཅིག་དང་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།ཉིན་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་དང་མཚན་དུ་བཟླས་པའི་གྲངས་བྱེད་པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའོ།།དེ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སེམས་ཅན་སྐལ་བ་ཅན་གང་སུ་ཞིག་སྟེ།གསང་བའི་དགོངས་པ་ནི་དགོངས་པ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་བདག་ཉིད་ལ་གསལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པའོ།།དེའི་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་དེ་ཉིད་དང་པོར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པས་ཕྲ་མོའི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཡིད་ནང་དུ་བསྡུས་པས་ན་བསམ་གཏན་ནོ།།ཀློག་པ་ནི་དེས་སྐྱོ་བ་ན་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མདོ་ཀློག་པ་སྟེ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ།།ལས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བའོ།
由示字吽為入息，示為唯心是為攝義。
此中豈非精勤修三字？云何攝二不攝三？
答：除出息入息二外，無第三方分。
為成就某第三，當善相應字阿（藏文：ཨཱཿ，梵文天城體：आः，羅馬拼音：āḥ，漢譯：阿）。
故由安立唵吽二者，應攝彼等，彼等示為主體性。
第三字阿非是，由無需故。
字阿亦應思為入住。
彼亦量為擊掌二半。
"隨欲誦"亦于彼作，即隨自意樂誦。
關於"二萬"等，二萬即二十千。
復一千六百。
總數為二萬一千六百。
"晝夜"即晝夜誦數，瑜伽自在即心等持。
關於"彼欲"等，某有緣眾生，欲為于自明瞭密意即住意趣授記等微細相應故。
應先示彼金剛誦，由彼次第得微細相應亦是句義。
云何？關於"禪定"等，由攝意內故為禪定。
讀誦即彼厭時隨順讀經，具彼等。
"由彼"即功德。
"諸業"即寂等業聚義。
"如幻等持"即如實見，見無事體性。
།དེ་བས་ན་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་སྔར་བཤད་ཅིང་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ལུང་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ།གཉིས་སུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དེ།དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།བཟླས་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བསྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་བསྒྲུབ་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའོ།།གསང་སྔགས་བཟླས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་སྔགས་བཟླས་པ་བྱས་པའོ།།མཉམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་པ་དང་བཅས་ཤིང་ནུས་པ་དང་བཅས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅི་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན་ཁམས་གསུམ་སྟེ།ས་གསུམ་དབང་དུ་བྱ་བ་ཉིད་ནི་དེར་གནས་པའི་འགྲོ་བ་དབང་དུ་བྱ་བའོ།།དེ་ཡང་འདིར་གསང་སྔགས་བསྒྲུབ་པར་སོམ་ཉི་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལ་གཞོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཟླ་བ་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་གཉིས་སམ་གསུམ་མམ།དྲུག་གམ་ལོ་གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ཡང་ན་ཁམས་གསུམ་དང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ནི་དབྱེར་མེད་པར་ཉེ་བར་གདགས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་གང་གི་དབང་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཏོ།།འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་།ཁྲི་ཕྲག་བཅུ་ལ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་སྟེ།དེ་ཙམ་གྲངས་འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཏུ་བཅད་པའི་ཚད་དུ་སྔགས་པས།གསང་སྔགས་བཟླས་ན་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོའི་ཉ་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།ཅིཞིག་བྱས་ནས་ཤེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་དང་པོར་ཕྱག་བྱས་ཤིང་མཉེས་པར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གསང་སྔགས་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ།སེམས་ལས་ཀུན་དུ་བྱུང་བའི་སྔགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ལ་གཞོལ་བའི་སྔགས་པ་སྟེ།བརྟུལ་ཞུགས་ནི་མི་སྨྲ་བ་དང་།ལངས་ཏེ་གནས་པ་དང་སློང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡོམ་པའོ།།ཕྲེང་བ་ནི་གྲངས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྲེང་བའོ།།དགག་པ་དང་གཟུང་བ་ནི་སྲོག་གི་རླུང་དག་སྟེ་སྦྱིན་སྲེག་ནི་མེའི་མཆོད་སྦྱིན་ནོ།།ལས་རྣམས་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ལྡོག་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བའོ།
故以八偈示先說及成就義由他教明，"無二"即平等智勝作，如說："
故彼大瑜伽續，彼中世尊金剛持說"是為余句。
關於"誦已"等，成就體性即成就究竟瑜伽者。
"誦密咒"即作密咒誦。
"無等"即有精進有力之語詞。
成就何？三界即三地自在，即令住彼眾生自在。
彼亦此中無疑成就密咒，由趣入彼故。
"一月"即近喻，故乃至"二或三或六或一年"。
或三界與身語意應施設無別，"彼等何得自在"是爲了義。
"具六十萬"即十千為一萬，十萬為百千，如是數定量為六十萬，咒師誦密咒，于月白分十五成就，是為句義。
作何？先禮敬悅意世尊金剛薩埵義。
云何密咒？于從識生起者如是示，即"從心遍生咒"義。
關於"于彼"等，"于彼"即趣入咒之咒師，律儀即守默、立住、乞食等律。
鬘即持數鬘。
遮持即命風等，護摩即火供。
諸業即寂等。
彼等一切還滅即成近寂。
།གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མི་འཐད་པའོ།།གང་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་འཐད་པ་དེ་འདིར་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་དོན་དུ་བྱ་བ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་དམིགས་ནས་བྱ།།ཞེས་སྟོན་ཏེ།ཡའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཡའི་དོན་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ་དེ་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱ་ཞིང་།ས་བོན་བཞིའི་བསྒོམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱིས་གང་ཅུང་ཟད་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྒྱས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གིས་ཤེ་ན་དངོས་གྲུབ་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ར་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི།ར་དང་།ལ་དང་།ཝའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་དག་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན།མེ་དང་རླུང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྟེ།མེ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞི་པ་དེར་ཐུན་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་གནས་པ་སྟེ།གནས་པ་ཐོབ་པའོ།།དེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ།གང་གི་ཚེ་སྔགས་པས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སྒྲུབ་པ་ལ་གཞོལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།དེའི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་རླུང་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རེ་རེ་ཐུན་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ཉེ་བར་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།གཉིས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གཉིས་གཉིས་ཏེ།སོ་སོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།སླར་ཡང་ལྡོག་པས་དེ་ལྟར་རླུང་གི་རྒྱུ་བ་ཉིན་མཚན་གཉིས་ནས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་གྱུར་པའོ།།ཡང་ན་གཉིས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟློས་པའི་ཚིག་སྟེ།ལས་རྣམ་པ་བཞིའོ།།དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ལས་བཞི་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞེས་ཁ་ཅིག་སྨྲ་སྟེ།དེ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པའོ།།མཆོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་དེ་གཞན་གྱིས་མཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་དང་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེར་མཆོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པའོ།
"一一"即從彼等外事業還滅，由能生散亂故不應理。
何時不應理，此中為調伏眾生義事生時，"由大悲所緣而作"如是示。
關於"為ya義"等，ya義即遍轉體性風輪，應意念彼，由四種子修為先行，為略作寂等業義。
由誰？"由欲成就"即成所欲果行者之語詞。
"ra等三"即具ra、la、va相。
如是則廣大趣入利生事業之語詞。
云何修彼等？"火風"等三，于彼火等四輪，於半半時分住，即得住。
云何？"業"即成就寂等業，如說：當咒師趣入成就寂等業時，由彼心等持，于風等輪各半時分近緣風行，是為攝義。
"二二"即二二次，應知于各輪晝夜半遍行。
復由還滅如是風行從二晝夜成十六。
或"二二"即重複語，即四種業。
依彼應修為義。
有說應極用於彼四業，彼亦無過。
"供養"即某瑜伽者精勤供養彼為他所供養，謂隨所往處處為供養之語詞。
"誦"即由誦等離身語意三障清凈。
།མེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལ་མཆོད་པ་ལ་བརྩོན་པས་འབྱོར་པར་འགྱུར་བའོ།།བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་ལྷག་པར་གནས་པས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་འདིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་འགྲོ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་འགྲོ་བའི་ཚོགས་བྱིས་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ལྟར་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོར་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བས་ན་དེའི་མོད་ལ་སྔགས་པས་འདིའི་གསང་སྔགས་འགྲུབ་སྟེ།འབྲས་བུ་སྟེར་བར་ནུས་པར་འགྱུར་བའོ།།ཇི་ལྟ་བུས་ཤེ་ན།མི་རྟོག་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་འཐོབ་པ་སྟེ།དེ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསལ་བ་ནི་གསུང་རྡོ་རྗེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་དཔག་མེད་སྒྲུབ་ཅིང་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ།།སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ཡང་སེམས་ཙམ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སེམས་འབའ་ཞིག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱིས་བྱེ་བྲག་གི་རིགས་པས་སོ།།དེ་ནི་སྣོད་དང་སྣོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ།བླ་མ་བརྙས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྙས་ཤིང་།སྨོད་པའི་ཚིག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ།།གཡོན་ཅན་ནི་དྲང་པོ་མ་ཡིན་པའོ།།དད་པ་མེད་པ་ནི་མ་དད་པའོ།།གསང་སྔགས་ཀླགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་རློམ་པ་སྟེ།གླེགས་བམ་མཐོང་བས་ཁེངས་ཤིང་མངོན་པར་ང་རྒྱལ་བ་ནི་གླེགས་བམ་མ་མཐོང་བས་ཁེངས་པའོ།།གཞན་གྱིས་ཅུང་ཟད་ལེགས་པར་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཡང་དད་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དད་པ་མེད་པའོ།།དབང་བསྐུར་བ་མ་ཐོབ་པར་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དབང་བསྐུར་དམན་པའོ།།སེམས་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་དུ་མས་གོས་པའི་སློབ་མ་དམན་པ་འདི་ལ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏམ་ཡང་མི་བརྗོད་པ་སྟེ།གཏམ་ཙམ་ཡང་བསྙད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།གང་ཞིག་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བའི་ཆོས་ཤིག་བསྟན་པ་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏེ།བླ་མ་ལ་གུས་པ་དང་ཡིད་བསྙེན་བཀུར་ལ་བརྩོན་པའོ།
"於火"即由精勤火供而成富足。
"禪定"即由殊勝住禪定亦當涅槃是為句義。
"如是知已"即如是由此相得自體性瑜伽者，見行如嬰兒，即三界所攝眾生聚，由善不善習氣力如諸眾生，于輪迴中遍游。
故彼剎那咒師成就此密咒，能與果。
云何？"無分別法"即得無分別法性，彼亦明密真實即語金剛世尊無量光成就圓滿因。
彼密真實亦定用於唯心，舍一切分別網唯心是為唯心。
云何？"由三智"即由顯等三智差別理。
彼由二偈示堪能非器，關於"輕師"等，輕毀善知識師，有誹謗語者如是稱。
"邪者"即不正直。
"無信"即不信。
僅由讀密咒亦慢，由見經傲慢即未見經傲慢。
於他善說示少分亦不信受持，彼即無信。
未得灌頂而言得灌頂即劣灌頂。
于如是過失所染劣弟子，不應說密真實相語，意為亦不應說語而已。
若具信者，即使示極少法亦如是持，于師恭敬勤心承事。
།ཉན་འདོད་པ་ནི་ཉན་པ་ལ་གུས་པ་སྟེ།དེ་ལ་རྟག་ཏུ་མངོན་པར་བརྩོན་ཞིང་འབད་པའོ།།ཐོས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་འདིས་མི་གཏོང་བས་ན་ཐོས་པ་འཛིན་པ་སྟེ།བླ་མས་བཤད་པའི་ཚིག་ཟུར་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྟེ།ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བུ་དེ་བླ་མ་དམ་པས་བརྟག་མི་དགོས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདི་ནི་བརྟག་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་བླ་མ་ཆེན་པོའི་བཀའ་དྲིན་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་གནས་བཞིའམ།ཡང་ན་ནི་འདིར་བླ་མ་ལ་དད་པའོ།།དཔེ་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཏེ།རི་དབང་རྩེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོར་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པས་ལྷུང་བ་ལྷུང་བར་མི་བྱའོ་སྙམ་སེམས་ན་ཡང་ལྷུང་བ་དེ་ཉིད་དེ།འདིར་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཁ་ཅིག་རི་རབ་ཀྱི་རྐེད་དུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་སྲིད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ལྷུང་བ་ནི་འབྲས་བུའོ།།འདིར་སོམ་ཉི་མེད་པའི་དཔེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིར་དོན་བསྟན་ཏེ་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་མན་ངག་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ།།གང་ཞིག་གྲོལ་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་སྟེ།གྲོལ་བར་མི་འདོད་ཀྱང་འདིར་བླ་མའི་དྲིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའོ།།རིམ་པ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་སྟེ།རིམ་པ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།།།།དེ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པའི་རིམ་པ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས།ད་ནི་གཉིས་པ་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ།ཕྱག་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདིར་ཕྱག་འཚལ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་སྒྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།རིགས་དྲུག་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་ལ་བསྟོད་པའོ།།ཅི་ལྟར་བསྟོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྟོད་པར་འོས་པ་སྤྱན་དྲང་བའོ།།སྒྲའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས།།ཞེས་བསྟོད་པ་དང་།གང་ལ་གང་གིས་བསྟོད་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གིས་ཀྱང་གསུམ་པོ་རྗེས་སུ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
"欲聞"即恭敬聞法，于彼常精勤努力。
由持聞不捨故為持聞，即由師說一語隅而了悟通達，由禮敬為先而持為義。
如是彼不須勝師觀察。
"彼性"即決定取，一切種此非觀察處之語詞。
由此是大師恩攝受四處，或此中於師信。
說示喻："從山王頂"等，如是有謂于須彌頂放逸行不應墮而墮彼，此中未見能持。
雖有說或於須彌腰亦可著，雖爾墮是果。
此中無疑喻。
此中示義，"由師恩"即由師恩得教授相彼如是示。
"某解脫"即解脫道，雖不欲解脫，此中由師恩力成解脫處。
此《五次第難釋明義》中金剛誦第一次第釋。
如是盡示金剛誦次第一切支分已，今示第二唯緣心相，關於"禮敬"等，此中由六種禮敬聲，由五如來體性故，及第六種性為主故，讚歎世尊金剛持。
云何讚歎即請應贊者。
"由聲事體性"而讚歎，於何由何讚歎，即不緣三者任一之語詞。
།རྗེས་སུ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུ་དང་མར་ལ་མར་བཞག་པ་ནི་འདྲེས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ།བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ནི་འདིར་ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཏོ།།གསུམ་རྗེས་སུ་དམིགས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས།ཁ་ཅིག་དོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར།།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དྲི་བ་དང་སྡུད་པའི་དོན་ཏོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་འཇུག་པའོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་པ་སྟེ།ཚད་མའི་སྐྱེས་བུ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ནོ།།དེ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་དེ་མི་འཐོབ་པ་སྟེ།གང་གིས་ཤེ་ན།མུན་ནག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་བློའི་མིག་ཉམས་པར་བྱས་པའོ།།དེ་བས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་གང་ཟག་ཁ་ཅིག་ལ་དྲིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའོ།།སྣང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་འདིས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ།འོད་གསལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་སེམས་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་སོ།།དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་དེར་རླུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ།བདག་དང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ན།།རང་དང་གཞན་གྱི་དབྱེ་བས་ཡོངས་འཛིན་སྐྱོན།།དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་དུ་བཅིངས་པ་ན།།ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།དེ་བས་ན་རླུང་ལས་མེ།མེ་ལས་ཆུ།ཆུ་ལས་ས་སྟེ།དེ་རྣམས་ལས་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་།སྐྱེ་མཆེད་དང་།ཡུལ་རྣམས་སོ།།དེའི་མོད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིརང་བཞིན་སྣང་བའི་རྒྱུ་བ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།སྣང་བའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཡང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་སོ།།དེ་ལ་སྣང་བ་དང་སྣང་བ་མཆེད་པ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་གསལ་བའི་ཕྱོགས་སོ།
為示彼不緣，故說"如何"等，如水中置水、酥中置酥，成混合無差別，即非差別知。
如是自智由自見，此是禮敬聲義。
由緣三故智亦無，有人生疑，為除彼故說"然而"等。
"然而"聲是問及攝義。
趣入第二分。
"一切"即一切成慧境。
隨順一切智成量者即得一切智，即量士昔日阿阇黎。
無彼不得彼智，由何？"黑暗"等，即由無明翳壞慧眼。
故於如寶善意某補特伽羅由恩，即由承事師所生。
"顯"即得智慧顯為義。
此示：從光明生識即彼性心意異名。
彼為一切雜染清凈體性諸法根本，故彼中若有依風識，生二分別。
如說："有我他時，由自他分別執過，由彼等普縛時，一切過失極生起。
"故從風火，從火水，從水地，從彼等五蘊、處、境。
彼剎那明顯經驗三識自性顯行。
從顯因亦由一切自性生起即教授。
三識亦方便智慧明不明異名。
其中顯及增顯是方便智慧體性明分。
།དགོས་པའི་བརྡའི་ཚིག་ནི་མ་ནིང་གི་ཚིག་དང་།སྣང་བ་ཐོབ་པ་ནི་མི་གསལ་བའི་ཕྱོགས་སོ།།གཞན་ཡང་སེམས་དང་ཡིད་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།གཞན་དབང་དང་།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་།གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ།ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་སོ།།དེའི་གཉེན་པོ་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཏེ།དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་གྲངས་སྟོན་ཏེ།སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟོང་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་དང་།སྟོང་པ་ཆེན་པོ་དང་།སྣང་བ་དང་།སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་།སྣང་བ་ཐོབ་པ་དང་།སེམས་དང་།སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།འདོད་ཆགས་བར་མ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བཞི་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ།ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཤེས་རབ་ནི་བདག་མེད་པར་མཐོང་བའོ།།ཐབས་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ།།དེ་དག་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ།རྫོགས་པའི་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པའོ།།དེ་དག་ལས་ཀྱང་འོད་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་རྒྱུའི་རིམ་པ་རྣམ་པར་དག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་གནས་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གཞན་ཡངརྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་སྟོང་པ་གསུམ་རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ།དེ་ཉིད་སྣང་བ་དང་།སྟོང་པ་དང་།ཤེས་རབ་དང་།ཡེ་ཤེས་དང་།གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་དང་།སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་བརྗོད་པའོ།།རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དེའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ།དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་ནི་བརྗོད་མི་དགོས་ཏེ་གོ་སླའོ།།ཆགས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བསམ་ཆགས་པའོ།།དེ་ཡང་དམན་པ་དང་།བར་མ་དང་།ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།ཡིད་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡོ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན་ཡིད་ལ་སེམས་ཤིང་གདུང་བའོ།།དེ་ཡང་དམན་པ་དང་།བར་མ་དང་།ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།ཞི་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་སེམས་ཞི་བར་གནས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྒོད་པར་གནས་པའོ།
所需標記語為中性語，得顯為不明分。
複次心、意、識、依他、圓成、貪、嗔、癡是異名，一切是輪迴共法。
彼對治體性清凈法，故大乘者示不共異名：顯等即空、極空、大空、顯、增顯、得顯、心、心所、離貪、中貪。
第四亦一切空相，由因果差別應知。
彼明示："智慧"等，智慧即見無我。
方便即大悲。
彼等正合即無二，生圓滿近得智。
從彼等亦生光明相一切空智，如是清凈因次第無垢，得無上處為相應。
複次由三識清凈故三空瑜伽，即示因果體性。
彼即顯、空、智慧、智、依他體性、心為異名說。
明示彼自性心相，關於"由彼"等七偈半不須說易解。
關於"離貪"等，此中離貪心即見可意思惟貪。
彼亦由劣、中、大差別為三種。
意行來即心動，憂等三即離愛時意思熱惱。
彼亦由劣、中、大差別為三種。
"于寂"即心住寂。
分別即住掉舉。
།འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ན་སེམས་སྐྲག་པར་གྱུར་པའོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།སྲིད་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ཞེན་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་ཡིད་ཀྱིས་ལེན་པར་བྱེད་པའམ།ཡུལ་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་འཛིན་པའོ།།མི་དགེ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའོ།།བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་།གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ།དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམཔ་གསུམ་མོ།།རིག་དང་རིག་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རིག་པ་ནི་རིག་པའོ།།རིག་འཛིན་ནི་རང་གི་རིག་པའི་ཤེས་པའོ།།དེ་དག་གི་གཞི་ནི་གནས་ཏེ།དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་རིགས་དང་མི་རིགས་པ་དཔྱོད་པའོ།།ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཛེམ་པའོ།།སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་སེམས་སོ།།བརྩེ་བ་ནི་དམིགས་བྱ་ཡོངས་སུ་སྲུང་བའམ་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པའོ།།དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།དོགས་པ་ནི་སེམས་ངེས་པར་མི་གནས་པའོ།།བསགས་པ་ནི་ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའོ།།སེར་སྣའི་བློས་མི་གཏོང་བའོ།།རང་བཞིན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པོ་དེ་དག་མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་རིག་པའོ།།དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་གསལ་བའི་ངོ་བོས་མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་བུད་མེད་དང་འཇམ་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ།།གཡོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་།པདྨ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བསྟན་ཏེ།འདིར་འཇམ་པོ་ལྟ་བུ་དང་།གཡོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླ་བའི་སྣང་བ་མཆེད་པས་གཡོན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འཇམ་པོ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་པའོ།།གཡོན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་འདིར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བའི་མིང་དུ་བརྗོད་དོ།།འདི་ཉིད་དང་པོའི་ལས་ཅན་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་པོའི་དབྱངས་ཡིག་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཨོཾ་སྟེ།དེ་བསྒོམ་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་པས་ཀྱང་།ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་སྟེ།སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བར་གསུངས་སོ།།རང་བཞིན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་དམིགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྟོང་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ།
"怖畏"即遇不悅意時心生恐懼。
彼亦三種如前。
"有"即執著境，彼亦由境差別三種如前。
"取"即意取他財或普執諸境。
"不善"即于善業生疑。
"飢渴"即自相續經驗趣入相。
"受"即樂、苦、非二相經驗，彼亦由境差別三種。
關於"明及明持"，明即明。
明持即自明智。
彼等基即處，為所緣事義。
"擇"即察理非理。
"知慚"即畏罪過。
"悲"即欲離苦心。
"慈"即護所緣或欲遇愛。
彼亦由身差別三種。
"疑"即心不決定。
"積"即攝資具。
由慳心不捨。
彼三十三自性諸人自證。
彼亦由世俗明體性示為夜，即由彼說如女及柔等。
亦示"左"及月輪及蓮，此中如柔及左即由月增顯依左故。
柔即極幼。
"左"亦此中說為趣北名。
此即示初業堅固因初母音帶點OM，由彼修增亦，如月光顯現般正生顯智，說為生。
說三十二自性緣智慧大悲，屬空顯相。
།ད་ནི་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཙོར་དམིགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ།རང་བཞིན་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བདུན་གྱིས་སྟོན་ཏེ།སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་དང་།ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་།སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་སྟེ།རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བར་བསྟན་ཏོ།།ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཐོབ་པའི་ཡུལ་ལ་ཡིད་ཀུན་དུ་ཆགས་པའོ།།ཞེན་པ་ནི་ཐོབ་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའོ།།དགའ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་མཐོང་བས་སེམས་དགའ་བའོ།།དེ་ཡང་དམན་པ་དང་།བར་མ་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།རངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འགྲུབ་པས་བདེ་བའི་གནས་སྐབས་སོ།།རབ་ཏུ་མགུ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།ངོ་མཚར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏམ་སྣ་ཚོགས་པས་ཅི་འདི་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ།།དགོད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བས་དགོད་པར་བྱེད་པའོ།།ཚིམ་པ་ནི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།འཁྱུད་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་དངོས་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའོ།།འོ་བྱེད་དེ་བཞིན་འཇིབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།།བརྟན་པ་ནི་མི་གཡོ་བའོ།།བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བའོ།།ང་རྒྱལ་ནི་མཐོང་བ་སེམས་པའོ།།ལས་ནི་རྟག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་རྫོགས་པའོ།།འཕྲོག་པ་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་འཕྲོག་པར་འདོད་པའོ།།སྟོབས་ནི་གཡུལ་འགྱེད་པར་འདོད་པའོ།།སྤྲོ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ།།ཚམ་ཚོམ་མེད་པ་ནི་དྲེག་པའི་དབང་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྱོད་པའོ།།དེ་ཡང་དམན་པ་དང་།བར་མ་དང་།ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།དྲག་པ་ནི་སྒྱུ་མེད་པར་ཡང་དམ་པ་རྣམས་དང་།རྩོད་པར་སེམས་པའོ།།སྒེག་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བས་འགྱིང་བའི་སེམས་སམ།རྩེ་བར་འདོད་པའོ།།ཞེ་འགྲས་པ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྤོང་བར་འདོད་པའོ།།དགེ་བ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་པར་འདོད་པའོ།།ཚིག་གསལ་བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཚིག་བརྗོད་པའོ།།བདེན་པ་ནིའཁྲུགས་པ་མེད་པའི་ངག་གོ།།མི་བདེན་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ།།ངེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ཡི་དམ་མོ།།ཉེ་བར་མི་ལེན་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་འདོད་པའོ།།སྦྱིན་པ་པོ་ནི་རང་གི་བདོག་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་པའི་ཡིད་དོ།།བསྐུལ་བ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་སེམས་འཛུད་པར་བྱེད་པའོ།
現在主要觀想方便智慧，屬於極空性的範疇。
用七個自性偈頌來說明：增長光明、極空性、方便智慧和遍觀察、心所生等是一個方面，以分類差別來顯示。
所謂貪著，是指對未得到的對境心生貪戀。
執著是對已得到的對境產生貪戀。
歡喜是見到悅意事物而心生歡喜。
這又因微小、中等、重大的差別分為三種。
以歡悅之心所欲求的事物得以實現而處於安樂狀態。
極其欣悅是以這種心態反覆體驗。
所謂驚奇，是指因各種言論而懷疑這是或不是。
笑是見到悅意之事而發笑。
滿足是體驗快樂的狀態。
擁抱是與悅意事物相互交融。
接吻以及吮吸等詞義淺顯易懂。
穩固是指不動搖。
精進是指專注于善業。
我慢是指心生傲慢。
業是指圓滿完成經常性的行為。
掠奪是指想要奪取他人財物。
力量是指想要交戰。
歡欣是指熟習善業。
無有猶豫是指因傲慢而行不善業。
這也因微小、中等、重大的差別分為三種。
暴烈是指毫不掩飾地想與聖者爭論。
嫵媚是指見到悅意之事而生起驕矜之心或想要遊戲。
嗔恨是指想要遠離不悅意的事物。
善良是指想要精進于善業。
語言清晰是指言語無礙。
真實是指不亂的語言。
不真實則與此相反。
決定是指極其堅定的誓願。
不執取是指不想執著一切事物。
佈施者是指願意施捨自己所有的心意。
勸導是指督促怠惰者的心。
།དཔའ་བོ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་འདོད་པའོ།།ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལས་རྩོམ་པའོ།།སྒྱུ་ནི་བཅོས་མས་གཞན་སླུ་བའོ།།འདུག་པ་ནི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་བྱང་བའོ།།གཡོནི་རང་གི་སྐྱོན་འཆབ་པ་ལ་བརྩོན་པའོ།།གྱ་གྱུ་ནི་དྲང་པོ་མ་ཡིན་པའོ།།རང་བཞིན་བཞི་བཅུ་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ།མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྩུབ་པའི་རྣམ་པ་ནི་འཇམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།རད་རོད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།གཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་སུ་འགྲོ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཉི་མའི་སྣང་བ་མཆེད་པས་གཡས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འདིས་ཉིན་མོ་དང་།སྐྱེས་པ་དང་།ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་།རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ།རྡོ་རྗེའི་མིང་ནི་འདིར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་སྟེང་དུ་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའོ།།འདིར་དང་པོའི་ལས་ཅན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ས་བོན་བསྒོམ་པ་སྟོན་ཏེ།ཆ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆ་སྟེ་ཐོག་མའི་དབྱངས་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་དག་བསྒོམ་པ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པས་འོད་ཟེར་སྟོང་གི་གསལ་བ་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ།རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེ་ནི་དོན་དང་མི་ལྡན་པས་དོར་བར་བྱའོ།།ད་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཞིས་རྣམ་གྲངས་དང་བཅས་པའི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་རང་བཞིན་སྤྲོས་པ་སྟོན་ཏེ།སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྣང་བ་ནི་ཐོག་མར་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲོད་འབྱུང་བའོ།།ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་འཕེལ་བས་ཐོབ་པ་སྟེ།མ་རིག་པ་རྣམ་པར་ཉམས་པས་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའོ།།འདིས་སྣང་བ་དང་།སྣང་བ་མཆེད་པ་དང་།སྣང་བ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པོ་དང་།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྒྱུད་དེ་དང་དེར་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་གནས་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་སྟེ།སྔ་མ་བྱུང་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མིན་པའོ།།ཆགས་པ་བར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པ་བར་མའི་སྐད་ཅིག་གིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་སློང་བའོ།།བརྗེད་ངས་པ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་འཁྲུལ་པའོ།
勇士是指想要戰勝煩惱之敵。
無慚是指開始帶有過失的行為。
詭詐是指用虛偽欺騙他人。
安住是指熟習邪見。
諂曲是指努力掩蓋自己的過失。
狡詐是指不正直。
應當了知這四十種自性屬於極空性的範疇。
這些都是剎那性的，因為是無常的緣故。
粗糙相是指不柔和，直至所謂的粗暴。
所謂右行，應當了知是向右而行，因為依靠右方日光增長的緣故，這也表示白天、男性、日輪和金剛。
此處金剛之名是指在日輪上方修持的意思。
若作他解，因為說是剎那性而成過失。
此處爲了顯示初業者的修持，故說種子修法：所謂"cha"，即是方便自性之"cha"，應當了知是以兩個圓點莊嚴的元音。
通過修習這些而熟練后，如千光明般的增長光明智慧普遍生起，應當了知是極其生起。
有些人說是從增長光明瑜伽而生，這因不具意義而應當捨棄。
現在以四個偈頌顯示具有分類的增長光明自性之廣說：關於"光明"等，光明是指最初生起光明智慧之暖相。
近得是指由其增長而獲得，因無明消失而獲得圓滿成就的智慧生起。
這裡光明、增長光明、得光明三種特徵，以及圓滿成就和覺知是異名。
如來在諸續中說是大空性的安住，先前所生起的一點也不存在。
所謂中等貪著，是指以中等貪著剎那而引發暫時之心。
忘失是指對先前已經體驗的義理完全迷惑。
།འཁྲུལ་བ་ནི་གཡེང་བའི་སེམས་ཏེ་སྤྲེའུ་ལྟ་བུའོ།།མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ནི་ལྐུགས་པ་ལྟ་བུའོ།།སྐྱོ་བ་ནི་ཡིད་ལ་སེམས་པས་སེམས་དུབ་པའོ།།ལེ་ལོ་ནི་སྙོམ་ལས་སོ།།ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་ངེས་པའི་སེམས་བྱུང་བའོ།།རང་བཞིན་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་གོམས་ཤིང་གཞོལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ།ས་བོན་ཐིག་ལེར་ལྡན་མིན་ལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ས་བོན་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་བསྒོམ་པ་སྟེ།སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་དང་བཅས་པའི་ཡི་གེའོ།།དེ་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱ་བ་དང་།སྣའི་བུ་གའི་རླུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཀུན་དུ་མི་རྒྱུ་བའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྣང་བ་ཡོད་པ་ན།མ་རིག་པ་རྣམ་པར་བཅོམ་སྟེ།གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཉེ་བར་དམིགས་ཤིང་ཐོབ་པ་དེ་སྣང་བ་ཐོབ་པའོ།།འདི་སྐད་དུ།སྣང་བ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ས་བོན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་བར་མི་བྱ་ཞིང་སྲོག་དང་རྩོལ་བ་བསྒོམ་པར་ཡང་མི་བྱ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་སེམས་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟེ།རངབཞིན་སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན་གྲངས་བརྒྱད་ཅུར་འགྱུར་བའོ།།ཕྲ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟག་པར་དཀའ་བའོ།།དེ་ཡང་ཉིན་མཚན་གྱི་དབྱེ་བས་ཉིས་འགྱུར་དུ་བརྩིས་ན།རང་བཞིན་བརྒྱ་དྲུག་ཅུར་འགྱུར་བ་སྟེ།སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་བའོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཚེ་རླུང་བཞོན་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ།དེ་དག་རང་བཞིན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རླུང་མེད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ལ།དེ་མེད་ན་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྟན་ཏོ།
迷亂是指散亂之心，如同猴子。
變成不語是如同啞者。
厭倦是因意念思慮而心生疲憊。
懈怠是指懶惰。
疑惑是指生起不確定的心所。
應當了知這七種自性是熟習並專注于細微瑜伽。
因此，顯示與此相反特徵的得光明特徵：
關於"具有種子及點"等，種子是指修持咒字，即帶有頂點的文字。
不應當專注于修持這些，也不應從鼻孔之風門普遍執行。
由此當有光明時，摧毀無明，以智慧剎那觀想並獲得的，即是得光明。
這是說：處於得光明階段的瑜伽師不應專注于修持種子，也不應修持氣息和努力。
這就是心不動搖的三昧特徵。
這些以"自性"等作為總結：
先前所說的這些自性以三種分類，成為八十種。
所謂細微是指難以觀察。
這又以晝夜的差別計為二倍，自性成為一百六十種，在卵生等中也會出現。
怎樣呢？關於"風"等，當執持風乘之體性時，這些自性會反覆進入，這是其義。
若無風則無識，無識則自性也將不存在，如是顯示。
།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་མེད་པ།གནས་པ་མེད་པ།རྟག་པ་མེད་པ།ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མེད་ཅིང་།དབང་པོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ།ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མེད་ཅིང་།དབང་པོ་མ་ཡིན་པས་སྔོ་བསངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་པར་ཡང་ཁ་དོག་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།རང་བཞིན་དེ་ཅི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྨྲས་པ་ཇི་ལྟར་རླུང་གི་ཁམས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་གཡོ་བ་དང་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་སྣང་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་འདི་རླུང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདོད་ཆགས་དང་།འདོད་ཆགས་བར་མ་དང་།འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ།འདིར་གང་དུ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེ་ན།སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྐད་ཅིག་ནི་མཐེ་བོ་དང་གུང་མོ་སྦྱར་ནས་གཏོགས་པའི་སྒྲ་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱའོ།།ཐང་ཅིག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བས་རེག་པ་འཇུག་པའོ།།ཡུད་ཙམ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་ཙམ་གྱི་ཚད་དོ།།མིག་འཛུམ་པ་ནི་ཕྱེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཙམ་མོ།།ཐལ་མོ་ནི་ལག་པ་དང་ལག་པ་བརྡབས་པའོ།།ཕྲ་བའི་ཁམས་འཇུག་པས་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་གང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ།སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།།ད་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དོན་ལུང་གཞན་དགོངས་པ་བླ་ན་མེདཔའི་མདོ་སྡེ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔར་བསྒྲུབ་ཅིང་སྟོན་ཏེ།རང་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།རེ་ཞིག་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་རང་རིག་པ་ཙམ་མོ།།གཞན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འོན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་པའོ།།དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤངས་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ།འདི་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།མཚན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བའོ།།ཉིན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའོ།།མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་སྟེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུའོ།།སྟོང་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ཡང་དྲི་མ་དང་བཅས་པར་སྣང་བ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་སྲབ་པའི་དར་སེར་པོས་གཡོགས་པའི་མིག་ལྟ་བུའོ།
識是無處所、無安住、無常性，無色無形且超越感官境界，無支分及細支，非感官故，豈不是連青色等增上色彩也非色彩？若問這種自性如何體驗？答：如同無形的風界，通過顯現動搖、震動等作用而推度體驗。
同樣，此識界與風一起，通過推度貪慾、中等貪慾、離貪等自性而得以體驗，此中毫無矛盾。
若問瑜伽如何體驗？說到"剎那"等，剎那是指大拇指與中指相擊發出的聲音時間稱為剎那。
須臾是指見到悅意色等而觸覺生起。
瞬間是入息的時量。
眨眼是指睜眼的時間。
掌是指手與手相擊。
由細微界入，意指在剎那等相互之間的體驗成就，故顯示剎那等特徵。
現在以先前所說義理引證他續，顯示無上密續偈頌先前所成立：所謂自證是指體驗。
暫時的特徵是指其智慧體性僅是自證而已。
又問如何？答：如虛空般無障礙的特徵。
"然而"是指另一方面。
具有舍離其智慧相的三種分別之自性，這如何呢？夜是指光明。
日是指增長光明。
際是指得光明，顯示為具有三種自性的自體。
爲了明顯顯示這一點而說"光明"等：其中智慧般若如同月亮。
所謂僅空，是光明智慧的特徵。
這也顯現為具有垢染，如同極薄的黃綢所覆蓋的眼睛。
།ཐབས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉི་མའི་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་སྟེ།སྒྲིབ་གཡོགས་དང་བྲལ་བའི་མིག་གིས་ལག་མཐིལ་གྱི་སྐྱུ་རུར་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཤེས་པ་གཉིས་སྤངས་པའི་མཚན་མ་དང་།མཚམས་ལྟ་བུ་ནི་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པའི་མིག་ལྟ་བུ་སྟེ།འདི་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ།།དེའི་གཞི་ནི་བརྗོདཔར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བཞོན་པ་ནི་བཞོན་པ་སྟེ།སྐྱེས་བུའི་བཞོན་པ་ལྟ་བུའོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འོ།།རླུང་རྣམས་ཕྲ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རླུང་ནི་ཐ་མལ་པར་གཡོ་བར་གནས་པའོ།།ཕྲ་བ་ནི་བརྟག་དགའ་བའི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་སྟེ།ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དང་ཡང་འདྲེས་པར་གྱུར་ཅིང་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱུང་ནས་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་ཤིང་འཛིན་པའོ།།སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྣང་བ་ནི་དང་པོར་སྣང་བའི་དྲོད་འབྱུང་བ་སྟེ།དེ་བས་ན་གང་གི་ཚེདེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་རླུང་གི་བཞོན་པ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།དངོས་པོ་མཐའ་དག་གི་རང་བཞིན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅིང་དེས་འཐད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པའམ།བསྡུས་པ་དང་ངེས་སོ་སོ་རེ་ར་རེ་ཕྱེ་བ་སྟེ།འདིས་ངེས་པ་མེད་པའོ།།གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་དུ་སྲོག་ཆགས་སྐྱེ་ཞིང་གནས་པའི་གཟུགས་ཏེ།རླུང་གནས་པ་དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་ཞིང་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ལ་ནི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བརྟན་པར་མ་གྱུར་པ་ངེ་སྲིད་དུ་དེའིཁྱད་པར་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྲོག་ཆགས་བསྐྱོད་པ་སྟེ།གང་ལ་འཛུད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ད་ནི་ཡི་གེ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་དང་།འབྲས་བུ་འོད་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ།།སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གི་བ་ལ་བདག་དངོས་པོ་ནི།རང་གི་ཡིད་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སོ།།དེ་ཉིད་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུའི་སྣང་བ་གཉིས་པའོ།།གནས་སྐབས་གང་དུ་སྣང་བ་ཐོབ་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེར་གཉི་ག་ཡང་རྒྱུ་སྟེ།སྣང་བ་མཆེད་པ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།
方便智慧的自體如同日光般極空，明顯顯現，如同無遮蔽的眼睛見到掌中的阿摩勒果，這是增長光明的特徵。
舍離二智的相與際如同大空性的特徵，如同被眼翳損壞的眼睛，這是得光明的特徵，因此稱為增長光明，說為心的三種分別。
其基礎是所說的"乘"，乘即是乘，如同人的乘騎。
"其"是指識的。
關於"諸風以細微色"，風是處於平常的動態。
細微是指易於觀察的體性之智，與那三種智混合，從眼等門生起后，緣取並執著色聲等境。
關於"光明"等，光明是指最初生起光明暖相，因此當與具有此的風乘相遇時，趣入一切事物的自性，由此不合理地趣入，或者總攝和確定各別分開，這是無有確定。
關於"何處"等，指有情生住的色身，風所住的彼彼自性相生起並執取，這是詞義。
"時際"是指時分，即在一切事物尚未以智慧剎那穩固之前，其差別動搖即是有情的運動，對所趣入者如是稱呼。
現在顯示三字的因與果光明。
關於"光明"等，我所的我事物是：以自心斷除煩惱並離分別體性的階段。
這即是因緣果的第二光明。
在得光明成為果的階段中，二者皆為因，對於增長光明的因即如是稱呼。
།ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་ཡང་གང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ།།སྒྱུ་མ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའམ།གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་རིག་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་སྒྱུ་མ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་ཏེ།དེས་ནི་དེ་ཉིད་གསུངས་ཏེ།ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་རང་གི་རིག་པའི་ངོ་བོ་དེས་གསལ་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདོད་ཆགས་ནི་དང་པོའི་སྐད་ཅིག་སྟེ་དགའ་བ་ཞེས་བྱའོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་དག་གི་བར་ནི་གཉིས་ཀྱི་བར་མ་སྟེ་འདྲེས་པར་འགྱུར་བའོ།།ཅི་ཞེ་ན་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བསྟན་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་སུ་རང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ཉིད་ལུས་ཀྱི་བཤད་པ་སྟེ།དབང་པོ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དབང་པོ་གཉིས་གང་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་དེ།རྡོ་རྗེ་པདྨ་མཉམ་སྦྱོར་བ།།ཞེས་བཤད་དོ།།འདིས་རབ་ཏུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པས་ན།དང་པོའི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་།ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ།།མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།འདིས་གཉིས་པ་སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་གཉིས་གང་ཞིག་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ།།ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྔར་བཤད་པའི་དོན་ནམ།བླ་མའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའོ།།བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའོ།།གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏེ།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་བསླབ་པ་འཛིན་པར་མོས་པའམ།མ་ནིང་དག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་མེད་པར་དེའི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་གསལ་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡིད་གཉིས་མེད་པར་འབྱུང་བའོ།།ཅི་ལྟ་ཞེ་ན།ལན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོསཏེ།།ལན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུ་མ་མ་ཡིན་པའོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དོ།
顯示三智慧在何處體驗。
關於"一切幻化"等，因為在一切幻化明中，女性幻化被說為特別殊勝，由此說彼性，以三智慧的自證體性而反覆明顯體驗。
怎樣呢？關於"貪慾"等，貪慾是初剎那，稱為喜。
離貪慾稱為勝喜。
彼等之間是二者之間的混合。
若問為何是三？是顯示智慧剎那，在體驗時由自證本身。
這即是身的解釋，關於"二根"等，二根相合，解釋為"金剛蓮花等合"。
由此詳細解釋顯示，說為生起初光明智慧。
關於"二智慧"，般若智慧與方便智慧相合，顯示為現前並等入。
這顯示第二增長光明智慧，即是二智慧等入並現前。
所謂"如說"是指先前所說義理或上師口傳。
"作"是指修持。
當生起第三智慧時，解釋為得光明。
顯示彼等的違品法，關於"某者"等，若瑜伽師持戒好樂，或對陽萎者即使在世俗諦中也無金剛蓮花等合，由其等持的明顯而生起的三智慧，此中無疑生起。
怎樣呢？說到"一次"等，"一次"是指非多次。
如體驗是指體驗本身。
།ཅི་ལྟར་གང་གི་གང་དུ་རིག་སྔགས་འཆང་ནི།མཆོག་དང་ཕྲད་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ།དུས་གཞན་ཞིག་ན་མཉམ་པར་གྱུར་ཀྱང་།བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དྲན་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ།དེའི་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུ་ལྡང་བར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་བདེ་བ་ལན་ཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པས་ཤེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཇི་ལྟ་བའི་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་ནས་དེ་ཉིད་དམིགས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གང་གིས་ཤེ་ན།ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་འཇུག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའོ།།དེའི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེའི་མཐར་ཐུག་པའི་དོན་ཏོ།།དེའི་དགོངས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དྲུག་གིས་བསྒྲུབ་པ་སྟོན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཆུ་འཛིན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཆུ་འཛིན་ནི་སྤྲིན་ནོ།།ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལོ།།སྣང་བ་གསུམ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་མོ།།མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ།ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་གོང་དུ་སྦྱར་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དོན་ཉིད་དོ།།འདི་འདྲའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཁོངས་སུ་མ་ཆུད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན།།མི་ཤེས་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཁེབས་པ་སྟེ།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡོངས་སུ་བསགས་ནས་འགྲོ་བ་ལྔའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སུ་ཡོངས་སུ་འཁྱམ་པ་སྟེ།དེ་ཡང་མཚམས་མེད་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུདམྱལ་བར་རྣམ་པར་སྨིན་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསགས་པས་མཐོ་རིས་སུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་ཕྲག་དུ་མར་སྐྱེ་ཞིང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་ནས་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤེས་ཏེ།དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་བྱེད་པ་དང་།མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དགའ་བ་བྱེད་པའོ།།རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་རང་བཞིན་སྣང་བའོ།།དེའི་ཚུལ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ།དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པས་སོ།།སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཁོར་བའི་གཟེབ་ལས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
如何何者於何處持明咒者，遇見殊勝后體驗無上喜樂，雖在他時平等，但由憶念喜樂受用的特徵而體驗，其身毛豎立。
如是此亦由憶念一次體驗的喜樂，知識絲毫無有損減。
如是了知三種智慧的如實分別特徵無顛倒后，即與"彼性所緣"相連。
由何？所謂智慧，智慧趣入即是智慧趣入。
其自性是有自體。
因此，具有彼自性體性者，應當由恒時等持的瑜伽師反覆思維，這是其究竟義。
以六偈顯示其無上密續等的密意成就：關於"如雲持"等，云持是云。
虛空界是虛空中。
三光明是三識。
無餘境是近受用，境的近轉如上相連即是受用義。
"如是"是指三種智慧，由於未能領會自體，故為無明翳所覆，積集善不善業而流轉於五趣眾生中。
又以無間不善業于地獄中一一成熟，以佈施等積集而於天界成熟。
如是反覆多生受生，一一獲得后了知往昔業報，于地獄等眾生憂惱，于天界等歡喜。
自性諸現是自性現。
以其方式眾生輪迴體驗苦，因為無有遍知彼。
複次瑜伽師由遍知彼性而獲得解脫輪迴網，此是其義。
།ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སྔར་བཤད་པའི་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ།།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རང་གི་སེམས་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་རང་གི་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོར་བསམ་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་ཐ་དད་པའོ།།ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པའི་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ།གང་ཞིག་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་སྒོམ་པ་པོའི་ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་རྡོ་རྗེ་སྔོན་དུ་བསྒོམས་པས་ནི།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྫོགས་པའོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ།།ཕྱག་རྒྱ་བཞིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཆོས་དང་།ལས་དང་།དམ་ཚིག་དང་།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཕྱག་རྒྱས་བདག་ཉིད་ཤིན་ཏུ་བསྲུང་བ་བྱས་ནས་ལྷ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས་གནས་པའོ།།འདི་རྣམས་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་སོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གསལ་བས་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།།ད་ནི་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་བསྒོམ་པ་སྟོན་ཏེ།ཡོངས་རྫོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་ཞིག་སྟོང་པ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བརྗོད་དེ།དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའོ།།ཐམས་ཅད་སྟོང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སོ།།དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་སོ།།འདི་ཉིད་ནི་དཔེ་སྟེ།འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འགྱུར་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་སྤངས་པའོ།།སྣང་བ་མེད་པ་ནི་སྣང་བ་སྤངས་པ་སྟེ།རང་བཞིན་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མཆོག་གོ།།ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཞི་བའོ།།དེ་ཡང་འདི་ནའོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུ་འོད་གསལ་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ།སྒོམ་པ་འདིས་ཀྱང་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པའི་སྐུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ།
"般若"是指此處前說的般若智慧自性，應當了知。
為顯示此故說"月輪"，應當思維自心即瑜伽師自身如月影般無二的體性。
"然後"之聲表示次第差別。
在修月輪之後應當觀想，修持金剛等相，顯示修生起次第者的方便智慧明顯。
因此，由先修月輪與金剛，遍知心與心所，由修方便與般若亦圓滿為天尊之相。
明顯顯示彼性："
以四印"等，以法印、事印、三昧耶印、智印四種特徵印契極善守護自身后，以彼天尊之身安住。
這些也是初業階段。
關於"如說"等，因明顯故易解。
現在顯示修圓滿次第，關於"圓滿"等，某者三空清凈即說為光明智慧，此亦是三智慧清凈。
"一切空住"即是彼性一切清凈處。
彼即是無上一切智智慧，此是異名。
此即是喻，關於"無變"等，舍離無變分別之流動。
無現是舍離顯現，以諸自性平等故。
"無二"是以離貪慾等垢染故。
以究竟故為勝。
以善作故為寂。
此亦非此處言詞所能表達，因超越有無言說故。
因此從光明因生起三智慧，由此修持亦成就相好莊嚴之身。
།འདི་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འོན་ཀྱང་ངེས་པ་རྙེད་པས་ན།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།།སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།།ཏིལ་གྱིས་གདབ་ནི་ཏིལ་གྱི་གང་བུའོ།།ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་གནས་པའོ།།གཡོ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པའིདྲི་མ་སྤངས་པས་སོ།།རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞོན་ནུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའོ།།འདི་ནི་རྣམ་དག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།དེ་བས་ན་དྲི་མ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།དེར་རང་ཉིད་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཁྱེད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་ཉིད་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་ཐོབ་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ལྟར་རོལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སྒྲ་དེ་གནས་ནས་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཏང་སྟེ།ནམ་ཕྱེད་ཀྱི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དྲུང་དུ་བདུད་ལས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པས་བརྙེས་པའོ།།དེ་འདིར་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ།མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ནི་གང་གི་ཚེ་ལས་སྤྱད་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ།མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་པ་དང་།ཕ་མ་གསོད་པ་དང་།དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པའོ།།བསམ་པའི་དོན་རབ་ཏུ་སྟེར་བའི་ནོར་བུ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའོ།།མ་འོངས་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ།།ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཞན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པའོ།།དེ་ཡང་བླ་མའི་ཞལ་ནས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ལས་དེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།དཔལ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་དོ།།རལ་བ་ནི་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་འཆང་བའོ།།དེ་ལྟར་གང་གིས་རྟགས་སྣ་ཚོགས་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པ་སྟེ།དེ་དང་བྲལ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའོ།
此以十二偈廣說，關於"如是說"等，因為在菩薩階位時不說為如來聲，然由得定故為如來。
"大空"是指不動三摩地。
"芝麻盒"是芝麻容器。
"虛空金剛"是指住于虛空界。
"無動"是指舍離意識分別垢染。
"佛子"是指佛子童子一切義成就。
"此非清凈"是指不能獲得佛果。
因此說"應緣無垢虛空自性光明"，于彼生起你自身所欲之體性，獲得遍主特徵金剛身後，將如鵝王遊戲一切世界。
從彼聲處舍離不動三摩地，于午夜時在菩提樹下戰勝魔羅，此亦由欲利益眾生而獲得。
此處以"彼性智慧"等明顯顯示：五無間是指造業后立即生於地獄時稱為無間業。
此亦有五種：殺阿羅漢、殺父母、破和合僧、噁心出佛身血。
滿足所欲義的寶珠是如意寶。
"未來"是指將來。
貪慾等易解。
離三智慧是指其他第四真實。
此亦應從上師口中了知。
應當從吉祥密集第二品所說彼性中詳細理解。
"吉祥勝"是指續部。
"髮髻"是指持一二三。
如是由誰欲以種種相現證菩提，若離彼則不能獲得真實性。
།དང་པོའི་ལས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱས་པས་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་གསུམ་བསྒོམས་པ་ལས་ས་བཅུ་ཐོབ་པའོ།།རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡང་ལྷག་པར་རྟོགས་ཏེ།ཐོག་མར་གཙང་མའི་ལྷའི་གནས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ན།དེའི་རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་སུ་བསྐོར་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཆོས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ།སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་།སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས།སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པས་ཆོས་འབྱུང་བ་དང་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་།བླ་ན་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིནའདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རོལ་མོ་དང་།རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་དང་།ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་གོམས་པས་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོམས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།འདིར་འདྲི་བ་པོ་ཁ་ཅིག་ན་རེ།བསླབ་པའི་སྦྱོར་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།འདི་ལྟར་ཅི་ཞིག་གོམས་པར་བྱ་ཞེས་གང་ཞིག་རྟོག་པས་འཛིན་པ་དེ་ལ་ངེས་པར་བསླབ་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་སྟེ།གང་ཞིག་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པས་བཞི་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པ་སྟེ།སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གོམས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅིང་།དེ་ལྟ་བུ་ལ་གོམས་པས་བྱང་ཆུབ་སྐྱེའོ།།ཇི་ལྟར་ཤིང་ལས་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ནི་གོ་སླའོ།།ད་ནི་སློབ་མ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་སྟོན་ཏེ།གང་ཞིག་གཡོ་སྒྱུ་བློ་ལྡན་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཡོ་ནི་རང་གི་སྐྱོན་འཆབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བའོ།།ལེ་ལོ་ནི་བརྩོན་པ་དམན་པའོ།།བླ་མ་ལ་སྨོད་པ་ནི་བླ་མ་ལ་འཕྱས་འདོགས་པའོ།།བློ་དམན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བློ་ཞུམ་པའོ།།བླ་མའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དོར་ཞིང་སྐྱོན་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་པའོ།
初業瑜伽師由漸次增上而得究竟果獲第八，由修三智慧得十地。
以如是次第佛亦殊勝證悟，初于凈天處轉法輪，其後于諸佛土轉，此是略義。
以"法生"等二偈顯示應當熟習三行：由有戲論、無戲論、極無戲論差別，有三種行。
于彼三種行中行持，法生、法界、無上現證菩提三種亦如其次第，
以貪慾等音樂、如欲變化、虛空藏等三摩地差別熟習，應如其所應熟習，此是略義。
此處有問者說："
以學處加行何為"等，因為真如自性成就故亦非從分別生，
因此如是何所熟習，
由某分別所執則定生學處，
由了知諸自性現差別亦了知第四真實性，
由三種行差別熟習而得彼果，
由如是熟習生菩提。
關於"如從木火"等喻易解。
現今顯示遍察弟子，關於"某者詭詐具慧"等，詭是專注于覆藏自過。
懈怠是精進微劣。
誹謗上師是輕蔑上師。
慧劣是對於以三無數劫難得菩提而心生怯弱。
捨棄上師功德而反覆思維過失，因此稱為煩惱，即是不能行持。
།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མྱུར་དུ་ཡང་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྟེ།སྟོན་པའི་ཚིག་ཡང་དག་པའི་ཚིག་མ་ཡིན་ཞེས་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་ཤིང་གཡོ་བའོ།།འཁོར་གྱི་ནང་དུ་གནས་པ་ན་འབྱོར་ཞིང་སླར་ཡང་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ན་གནས་པའི་མདུང་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ངན་པས་ཁྱབ་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་སློབ་མ་ངན་པ་དེ་རང་གི་བུ་ཡིན་ཞིང་བྱམསཔའི་གནས་ཡིན་ཡང་དྲུང་དུ་གཞག་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གང་གིས་ཤེ་ན།བླ་མས་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བླ་མའི་གཞན་དབང་ངམ་འཕགས་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་སྟེ།བླ་མ་བླ་ན་མེད་པའོ།།རྗེའུའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྗེའུའི་རིགས་རྗེའུ་ལས་སྐྱེས་པའོ།།རྒྱལ་རིགས་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་དོ།།མཆོག་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་རིགས་རྣམ་པ་བཞིའོ།།གང་ཞིག་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་།ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་བླ་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་མཚུངས་པར་ལྟ་བ།རྒྱལ་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་བློས་རྟོགས་ཤིང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ།།དེ་ནི་དྲིན་སྦྱིན་པའི་གནས་སོ།།འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་གང་གིས་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་མཐོང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ།ལུང་སྦྱོར་བ་རྟོག་པ་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བླ་མའི་བསྙེན་བཀུར་དམན་པ་ཡིན་ན།ལུང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་རང་ལ་ཕན་པ་ཙམ་ཡང་བྱེད་པར་མི་ནུས་ན།ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་ཏེ།བསྟན་བཅོས་སྨྲ་ཞིང་བསྟན་བཅོས་སྒྲ་སྒྲོགས་པ་ཙམ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཆུའོ།།སྐྱོ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐྱོ་བར་བྱེད་པའོ།།ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་ནོ།།སྐལ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཅན་ནོ།།ལུང་ལས་ཡོངས་སུ་འཐོབ་པ་ཡིན་ལ།དོན་ལ་ཕན་ཚུན་སྦྱར་མི་ནུས་པ་ནི་བློ་གྲོས་བླུན་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཚིག་གི་ཡོན་ཏན་མེད་ན་བརྙས་པར་འོས་པའོ།།གནས་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ།དྲན་པ་ནི་ཐོས་པ་མི་བརྗོད་པའོ།།བློ་གྲོས་ནི་དོན་འཛིན་པ་ལ་མྱུར་བའོ།།བརྟན་པ་ནི་དོན་མི་གཏོང་བའོ།།བློ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པའོ།།དེ་རྣམས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་འབྱོར་ཞིང་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ལུང་ཐོབ་པའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་སྟོན་པ་དང་།ལུང་དབོག་པའི་གནས་སུ་རུང་བར་གྱུར་པའོ།
欲速得真實性，認為導師語非真實語而生嗔怒與動搖。
在眷屬中時富足而後獨處時為矛，如是為惡劣自性所遍之意樂的惡劣弟子，即使是自己的兒子且是慈愛處，亦不應置於身邊。
為何？由上師攝受故，即是上師所屬或趣向聖者，上師無上。
關於"貴種"等，貴種是生於貴族。
王種是王統。
最勝是婆羅門種，此是四種人種。
某者具足善功德、遍知、精進，視上師如佛，以智了知並具信心於佛法者，稱為如是。
彼是恩賜處。
於密集等續多聞見者稱為如是，通達引經據典思擇，
如是者若於上師承事微劣則不得傳承，彼連自利亦不能作，如何能利他？僅說論典宣揚論典聲音是論典之口。
厭離因是令生厭離。
"或"是其他方分。
具緣是有福德者。
從傳承遍得而不能互相結合義理是愚鈍智慧，彼若無文詞功德則堪受輕蔑。
"六處"是了知六邊分別，念是不忘所聞。
智慧是速于持義。
堅固是不捨義。
慧是善巧于開示。
于彼等以精進善成就並具足，由承事上師得傳承。
如是堪為傳續及傳授處。
།རིམ་པ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སེམས་ལ་དམིགས་པའམ།བླ་ན་མེད་པའི་དགོངས་པ་སྟེ།རིམ་པ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།།།།རིམ་པ་གཉིས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས།རིམ་པ་གསུམ་པ་སྟོན་ཏེ།རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྡོ་རྗེ་ཅན་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་རྣམས་སོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་གཙོ་བོ་སྐྱེད་པ་པོ་དྲུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྡོ་རྗེ་ཆེ་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཉིད་དོ།།ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཕྱགའཚལ་ནས་བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལ་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ།།རྒྱུད་རྣམ་པ་བཞི་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུད་དང་།རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་དང་།རྣལ་འབྱོར་གོང་མའི་རྒྱུད་དང་།གཉི་གའི་རྒྱུད་དེ།རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞིའོ།།དེ་ལས་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པར་རིག་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤེས་རབ་སྟེ།རྟོག་ཅིང་དཔྱོད་ནུས་པའོ།།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཐོས་པ་འཛིན་པའོ།།ཐོས་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གསུང་ངོ་།།བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དམ།ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ།།དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་ཤིང་ཚིག་གིས་མཆོད་པ་སྟེ།རྣམ་པ་ལྔས་མཆོད་པའོ།།བདག་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།།ཕྲེང་བ་ནི་རིམ་པར་སྒྲེངས་པའོ།།དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་ནི་ཕྲེང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆུའོ།།རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅོད་པན་དུ་བསྟན་ཏོ།།མེ་ལོང་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའོ།།ཁང་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།།དེའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་མའི་ཚིག་གོ།།གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་གསོལ་བའོ།།དེ་ལ་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པའོ།།རང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བཤད་པའོ།།བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་རིམ་པ་འོད་གསལ་བ་ཡང་བདེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་གནས་པའོ།།རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ནི་བླ་མའོ།།རང་དབང་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ལས་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ།རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་།གང་ཞིག་རང་དབང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེར་རྒྱུ་ནི་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དོ།
從《五次第難解明義》中緣心或無上密意，即第二次第釋。
已廣說第二次第，現說第三次第。
關於"金剛持"等，金剛持是指五如來。
彼等之首要生主第六，此是其義。
"某金剛"是指金剛持自身。
"頂禮"是指頂禮彼后將說自加持次第之義。
關於"其中初"易解。
四種續是事續、瑜伽續、上瑜伽續、二者續，由續差別有四種。
其中"密意"是了知密意。
因此即是般若，能思擇。
觀察身語意義是持聞法。
聞法是金剛持語。
二諦是世俗諦與勝義諦特徵，或方便智慧自性。
于彼特別信解並以語讚歎，即以五種供養。
自加持次第是通達世俗諦。
鬘是次第串連。
具彼之水是具鬘之水。
"圓滿佛"是顯示為冠飾。
鏡是清凈映象智。
關於"空屋"等七偈祈請易解。
"彼語"是弟子語。
"祈請"是祈願。
"于彼熟習"是善巧。
自加持因易解故未說。
自加持次第光明亦是二諦，住于因果體性。
金剛阿阇黎是上師。
無自在是煩惱業依他，為無自在，某自在生起處彼因即是光明。
།རང་གི་སེམས་འོད་གསལ་བ་ལ་མི་འཇུག་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་བླང་བ་དང་དོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའོ།།འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་སྟེ་འཆིང་བའོ།།འོད་གསལ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འདིས་སླར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་ན་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་།སུ་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་པའོ།།འཁོར་བ་ཉིད་ནི་སེམས་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ།འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་གསུངས་སོ།།རླུང་བསྒོམ་པ་དང་བྲལ་ན་སེམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གོ་བར་མི་ནུསཏེ།སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ལས་ལས་འབྱུང་བའོ།།ལས་ལས་སྐྱེ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཕྱི་མའི་དུས་ན།རླུང་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་བསྒོམས་པས།རྣལ་འབྱོར་པའི་ལུས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གྲུབ་པའོ།།འདིར་གནས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ལུས་སུ་མཐོང་བ་སྟེ།གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ།།གང་ཞིག་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབྱེ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ཉིད་དོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལུས་དང་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནི་དཔེའོ།།ཁ་དོག་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའོ།།འཇའ་ཚོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་གཞུའོ།།ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གཡའ་མེད་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་གསལ་བ་མངོན་དུ་བྱས་པས་ལྷའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བའོ།།དངོས་པོ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དེ་སྤངས་པའོ།།དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམ་པར་བྲལ་བའོ།།གང་ཞིག་ཅེ་ན།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ།།དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྡོ་རྗེའོ།།གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སེམས་དཔའོ།།ལེགས་པར་བྲིས་པ་ནི་མཚན་གྱིས་བརྒྱན་པའོ།།རྣམ་པའི་མཆོག་ནི་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་སྟེ།དེ་དང་ལྡན་པའོ།།སྐུ་ལྟ་བས་མི་ངོམས་པའི་སྐུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟ་བུའི་སྐུས་ནི་སློབ་མ་བཟང་པོ་ལ་གང་ཞིག་ལུང་དཔོག་པའི་དུས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་གཞན་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་ནུས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པའོ།།ངེས་པར་མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ།།ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བསྟན་པའོ།
不入自心光明的愚者不能遍知取捨。
"束縛"是輪迴牢獄之束縛。
由此遍知光明，瑜伽師復得善逝果位。
如是若有遍知，則無有生亦無有任何死者。
應知輪迴即不離於心，如說："遍知輪迴即稱為涅槃"。
若離修風則不能了知心之自性，心之自性生因從自性業中生。
從業中生。
因此於後時，由修具風三識，瑜伽師身成如幻。
此處住者亦見一切如是身，關於"色"等易解。
由內外差別所見一切即是幻。
彼等亦無顛倒，如幻身與鏡中影像為喻。
色是青黃等。
"虹"是指彩虹。
如無垢鏡現影像，如是由現前光明生起天尊相。
事是執著所取能取。
無事是舍彼。
從彼等解脫即是遠離。
是何？金剛薩埵。
由不可分故為金剛。
由不變異故為薩埵。
善繪是具相莊嚴。
相好是妙好，具足彼。
身見不厭是因生極滿足。
以如是身於善弟子何時傳授，說為自加持。
因為以如是相能攝受他人是為密意。
"當表示"是應修。
由遍滿故為教示。
།སྒྱུ་མ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།།དེ་ཉིད་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ།སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་དང་ནི།།ཐུབ་པ་དཔེ་བྱང་ལྡན་པ་ནི།།ཐེག་པ་ཆེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་བཤད་དོ།།དེ་ཉིད་དྲི་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ན་དྲི་ཟའི་སེམས་ཅན་ནོ།།རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་སྟོབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཤིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་སྟོན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ།གང་གིས་འགྲོ་ལ་ཕན་པ་ནི།།སྣ་ཚོགས་སྙོམས་པར་མཛད་པ་སྟེ།།ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད།།ཐུབ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་བཤད་དོ།།རྡོ་རྗེ་སེམས་པའི་བདག་ཉིད་དེ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ།གང་ཞིག་རྣམ་དག་ཟག་མེད་པ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བརྙེས་པ་སྟེ།།ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།།དེ་རྣམས་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་དོ།།ཞེས་གསུངས་སོ།།བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གོ།།གང་གི་ཕྱིར།རྡོ་རྗེ་འཆང་སྣང་བར་བསྒོམ་པས།བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རང་བཞིན་ནོ།།སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།།དམིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའོ།།དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་སྟེ།དེ་ཡང་།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཤེས་པར་བྱ།།ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་དངོས་པོ་གང་དང་གང་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་དང་དེ།མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཀུན་དུ་ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་སྟོན་པའོ།།མཁའ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སོ།།སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།སྟོན་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་སྲིད་པ་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།སངས་རྒྱས་ནི་མཛད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགྲོ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
遍知幻是通達世俗諦。
應知彼即是圓滿受用身，如說："三十二相好，具足佛妙好，受用大乘故，說為受用身。
"彼即"食香"是遍一切世界故為食香有情。
金剛身是因一切力不能壞故。
此亦顯示化身，如說："以種種平等，利益諸眾生，乃至輪迴續，說佛為化身。
"以"金剛薩埵自性"等顯示法身，如說："清凈無漏性，具足一切相，佛自性身者，彼等性相也。
""自性"是非他語。
因為，由修觀金剛持，自性即一切佛及菩薩自性。
關於"咒與手印"等易解。
"無所緣"是無執著所緣事。
彼於世俗無自性，彼亦是"應知如幻"之義。
彼等任何成為根境之事，即使在非等持位時，亦應知為佛性。
"遍一切"等是顯示自性為六道自性。
"從空"是從虛空藏三摩地。
關於"將示現"等，示現即成無上之義。
殊勝瑜伽師斷除有，因佛事業圓滿相續不斷故。
"趣"是指有情界之義。
།རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པས་འཇིག་རྟེན་དུ་གཤེགས་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ནས་གཞན་དུ་གཤེགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཡེ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྗེསསུ་འཇུག་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལམ་དམ་པ་ལ་འཛུད་པར་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།བསྒོམ་པ་འདིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྒྲུབ་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའོ།།གསང་སྔགས་གྲུབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ།མཁའ་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་རྣམས་རང་ཉིད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།བདག་གིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་སྐད་དུ།ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་མཆོག་མཐོང་ནས།།རྣལ་འབྱོར་མ་ནི་དེས་རྟེན་བྱེད།།པདྨའི་རྫིང་བུ་ངང་པའི་ཚོགས།།རོལ་པར་བྱེད་པ་ཇི་བཞིན་ནོ།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།ཉོན་མོངས་པནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ།།ལས་ཀྱི་ལམ་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ།།ལུས་ནི་ཕུང་པོའོ།།བྱེད་པ་པོ་ནི་ལས་སྒྲུབ་པའོ།།འབྲས་བུ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ།དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་བསྡུས་པ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཉམས་པ་སྟེ།འགྲོ་བ་གང་གི་བློ་ཉམས་པས་དེ་རྣམས་ལ་ནད་དང་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པའོ།།དེ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བློ་གྲོས་བླུན་པོ་བླ་མ་དམ་པ་ལས་བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པའི་མན་ངག་མ་ཐོབ་པ་དེ།ལམ་དམ་པ་ལས་ནམ་ཞིག་ཉམས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅི་ཞིག་བྱས་ཤེ་ན།རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།།རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེར་ཟུག་པར་སྨྲས་པའོ།།ཆད་པར་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའོ།།དེ་དག་གཅིག་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་བླ་མ་མཆོད་པ་ལ་ཡིད་བརྩོན་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་མཉེས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའོ།།དེ་ཡིས་བསོད་ནམས་མ་བྱས་ཅི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ།སློབ་དཔོན་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པ་མེད་པའོ།།གཞན་ཡང་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ།།བསོད་ནམས་ནི་དགེ་བའི་ལས་སོ།།དཀའ་ཐུབ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་སྡོམ་པའོ།
"圓滿佛"是顯示彼義，如同佛世尊欲利一切眾生而來世間，緣眾生利益從一世界往詣他界。
如是瑜伽自在隨順種種智慧，令一切眾生入聖道，此是余語。
以此修持，瑜伽師成就無有絲毫不成。
密咒成就瑜伽師是大手印，即空行等。
彼等自當成就，即成為己有之義。
如說："見最勝明智，瑜伽女依彼，如蓮池鵝群，作遊戲無異。"煩惱是貪等。
業道是十種。
身是蘊。
作者是成辦業。
果是其異熟，應知彼等一切如陽焰。
關於"此"等，此是由未通達幻等三摩地所攝而執著所緣，即是退失，由何眾生心退失，彼等生種種病害。
彼是幻化，因此愚鈍智者未從勝上師得自加持教授者，當從聖道退失。
若問作何？說"常與斷"等。
"常"是說恒常。
斷見是順世外道。
彼等依一方分，乃至如是一切悉皆斷除后，應勤心於供養上師。
因令彼歡喜故生起一切智智。
關於"彼作何福德"，即于阿阇黎無有絲毫未作承事。
複次即是行一切善行。
福德是善業。
苦行是身等律儀。
།གང་གི་སློབ་དཔོན་དང་།རྡོ་རྗེ་འཆང་དབྱེརམེད་པར་བློས་བརྟགས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་པའོ།།ཤིན་ཏུ་དགའ་བ་གང་དང་གང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམན་པའི་སློབ་མ་སྟོན་ཏེ།ང་རྒྱལ་དང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སྔགས་པའི་བསམ་པ་ཅན་ནོ།།ཡང་དག་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུངས་པའི་ལམ་སྟེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།།དེ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྟན་པར་མི་བྱའོ།།བླ་མ་ལ་གུས་བདེན་པར་སྨྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ།།རིམ་པ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བདག་ཉིད་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རིམ་པ་གསུམ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།།།རིམ་པ་གསུམ་པ་བཤད་ནས་བཞི་པ་སྟོན་ཏེ།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའོ།།ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་འོད་གསལ་བའོ།།དེ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས།མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ།།རང་འབྱུང་ཧཱུཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུབ་པར་དགའ་བའོ།།དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་ན་རང་རིག་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤངས་པའོ།།གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་མེད་པའོ།།ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའོ།།ལྷ་ཁོ་ན་ནི་ལྷ་ཉིད་དེ་སྤྱན་ལ་སོགས་པའི་ལྷ་མོ་བཞིའོ།།དེའི་བདག་པོ་འཁོར་ལོའི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོན་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ནི་མན་ངག་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།རྡོ་རྗེ་འཆང་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་མཉེས་པས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའོ།།དེ་ནི་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།།ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས།དེ་ནས་རིག་པ་འདི་ལྟར་བསམ།།ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།
于阿阇黎與金剛持以智觀察無別而作供養。
關於"任何極喜"等二偈易解。
以"何者"等顯示劣弟子，即具慢與增上慢之咒師意樂者。
"正智"是金剛持所說道，即大乘。
于誹謗者不應示彼真實義。
關於"敬師說實"等，即是寶類補特伽羅，顯示應為彼說真實義。
從《五次第難解明義》中自加持，即第三次第釋。
說畢第三次第后顯示第四，關於"金剛薩埵"等，金剛薩埵是大金剛持。
一切空是如前所說相，即光明。
頂禮彼等能說者，我當說現等覺次第，如是相連。
關於"此"等，"此"是最勝大樂自性。
"自生吽"是究竟喜。
彼亦是隨大種推度自性故為自證。
"薄伽梵"是斷二障。
"唯一"是無伴。
"勝"是殊勝。
"天"即是天，即四天女眼等。
彼主即輪主之義。
然金剛阿阇黎因授教授故，應視為勝於金剛持。
因令彼歡喜故一切成就。
從"為令彼歡喜"等至"次當如是觀智"等十三偈易解。
།འོན་ཀྱང་འདིར་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ་བ་དང་།དེ་ལ་མཆོད་པ་དང་།ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་དང་།ཚོགས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཆོ་ག་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བ་དང་།དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་དང་།[་(]བསྟོང་[,]བསྟོད་[)]པ་དང་།ལུང་དཔོག་པར་གསོལ་བ་གདབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པ་བཅུར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཁོ་བོས་བྱས་པའི་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཆོ་གར་གསལ་བས་ན་དེར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ད་ནི་ལུང་དབོག་པ་བླ་ན་མེད་པར་གྱུར་པའི་རིམ་པ་སྟོན་ཏོ།སྣང་བའི་མཚན་མོའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།མཚན་མོའི་ཆ་ནི་ཟླ་སྨད་དེ།མ་རིག་པའི་མུན་པས་གོས་པའོ།།མཚན་མོའི་ཆ་ནི་མཚན་མོའི་བཞི་ཆ་འམ།མཚན་མོ་ཐམས་ཅད་དོ།།དེའི་གཉེན་པོའི་ངོ་བོ་དང་པོའི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འབྱུང་སྟེ།ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཉི་མའི་ཆ་ནི་ཟླ་སྟོད་དམ།ཉིན་མོ་ཐམས་ཅད་དོ།།དེར་སྣང་བ་མཆེད་པ་གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་སྟོང་དང་ལྡན་པར་འཁྲིགས་ཤིང་གསལ་བར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ།།མཚམས་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་བར་རོ།།མཚན་མོ་ཡོངས་སུ་ཟད་ནས་ཉི་མ་འཆར་བའི་དུས་དེ་མཚམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གོ།།དེར་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པ་དང་།ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་ཐོབ་པ་ནི།དཔེར་ན་སྡོང་བུ་ཚིག་པ་དང་།མར་མེ་གསལ་བ་བཞིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་ལན་ཅིག་མིན་པ་ནི་ལན་གྲངས་དུ་མར་རང་གི་རང་བཞིན་བདུན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྩད་གཅོད་པ་དུས་སུ་སྦྱོར་བ་སྟེ།ཀུན་དུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བའོ།།དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེ་དང་བྲལ་བ་ན་རྣམ་པར་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བའོ།།འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏོ།།མཚམས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས།བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པརབྱེད་དོ།།གནས་སྐབས་གང་དང་གང་དུ་མཚམས་ཀྱི་བྱ་བ་ལོག་ཅིང་།མཚན་མོ་དང་ཉིན་པར་གྱི་ཆ་དང་བྲལ་བའོ།།གང་ཡང་རང་བཞིན་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྤངས་པའོ།།དེ་ཉིད་བླ་མ་དམ་པས་ཡང་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་ཅིང་ལུང་དཔོག་པའི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་གྱི།བློ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་གཞན་དག་གིས་མ་ཡིན་ནོ།
然此處應知令上師歡喜、供養彼、結手印、會供、入定儀軌、受菩提心、灌頂次第、讚頌、祈請授記等九種語義。
彼等一切於我所造《修建儀軌》中已明，故應觀彼。
今顯示無上授記次第。
關於"現分夜分"等，夜分是下半月，為無明暗所覆。
夜分是夜四分之一或整夜。
彼對治性初現智如月光而生，"是"字於一切處連線"成"字。
日分是上半月或整日。
彼處增長明第二極明智具千光交織明顯生起。
際是二方之間。
夜盡日出時是際剎那。
彼處得明即第三智普生。
一切煩惱盡及頓得智慧，如木柴燒盡與燈明顯現。
彼等非一次，即多次以自性七種斷除煩惱時相應，即普相應。
於他時離彼則不復相應。
此顯示三智無倒相。
以"非際"等顯示第四一切空相。
于任何時位際事息滅，離夜日分。
又離一切自性即遍斷。
彼即由勝上師如實無倒開示，于授記時應知菩提剎那。
彼亦由晝夜平等等持瑜伽而通達，非由他散亂心。
།དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྟོན་ཏེ།མཚམས་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།མཚམས་ཀྱི་གསལ་བ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་དང་།མུན་ནག་གི་མུན་པའི་ཚོགས་ཏེ།རྣམ་པར་ཉམས་ཤིང་ཟད་པར་གྱུར་ནས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སྟོང་དང་ལྡན་པ་ཇི་སྲིད་རི་ལས་མ་ཤར་བ་དེ་སྲིད་དུ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་སྤངས་པའོ།།སློབ་མ་ལ་བླ་མ་རབ་ཏུམཉེས་པས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་འོད་གསལ་བའི་ལུང་ཕོག་པའོ།།ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔའི་རིམ་པ་བསྟན་པའོ།།དེ་ཡང་ནང་གི་བདེ་བ་ནི་ཡིད་ནང་དུ་བསྡུས་པ་སྟེ།དེའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་ཞིག་ཅེ་ན།ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་།གང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པའི་གནས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་ནས་དག་པའི་རྒྱུན་འབྱུང་བའོ།།དེ་ཉིད་འདས་པ་དང་།མ་བྱོན་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྟེ།སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་འདས་ཤིང་།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་མཉམ་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་དག་གིས་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པ་སྟེ།འདིར་དེ་དག་ཉིད་བླ་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་གསང་བའོ།།འདིར་གང་ཞིག་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་སེམས་ཁེངས་པས་མགོ་བསྐྱོད་ཅིང་མིག་བགྲད་ནས་སྔོན་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལས།དེ་དག་གིས་ཆོས་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་མཚན་མ་བྱུང་བ་ཅུང་ཟད་ནི་ཡོད་པ་སྟེ།བླ་མ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བའོ།།དེ་དག་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན།མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བློ་གྲོས་ཉམས་པས་བདག་དང་གཞན་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་འབའ་ཞིག་ཙམ་མོ།།འདིར་གཞན་མ་གཏོགས་པ་བླ་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའོ།།གལ་ཏེ་འདིར་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ན།འདི་དག་ནི་འདིར་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཚིག་ཅན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་རྒྱས་ལྟར་ལྕེ་སྟོང་ཡོད་པས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ།གཅིག་ཏུ་བདེ་བའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་པ་སྟེ།།འགྲོ་བ་རྟགས་འབྱུང་རྒྱུ་རྣམས་སྤངས་པའོ།།གང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དུས་སུ་ནི།།ཀུན་མཁྱེན་གྱིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མིན་པའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ།
明顯顯示彼義，關於"際邊"等，際明退失及黑暗聚，退失盡滅后，具千日光乃至未從山升起之間，剎那斷除一切分別散亂。
由上師極歡喜弟子故授記真實邊光明。
"外"是顯示五現等覺次第。
又內樂是攝心於內，由彼加持力而得。
若問何者？是言說及所經驗相。
彼即無上處，一切煩惱盡已生清凈相續。
彼即過去、未來、現在諸佛菩提，超越一切戲論，於一切法界平等了知故。
此等了知第四一切空智相，此中彼等即上師一傳一之秘密。
此中若有增上慢心高舉，搖頭瞪目，先入相業如是業，彼等略有開顯無我法相，說唯上師能了知。
彼等非真，唯是增上慢壞慧之我他迷亂。
此中除他外，上師亦無少分未有，故如是說。
若此不能以未有言說，此等是未有言，因與彼等相等故。
彼等如龍王增長雖有千舌亦不能說，如說："一味樂王勝，離諸有相因，若於所說時，遍智亦不說。"
།དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་གཏམ་གྱི་ཚིག་སྟེ།གོས་པ་མེད་དོ།།འདི་ཉིད་ནི་ལེགས་པ་སྟེ།རིམ་པ་གང་གིས་གོམསཤིང་དད་པའི་ཚིག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་།དད་པའི་ལྷས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རང་གི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ།བླ་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པས་ཚིག་གི་ཡུལ་མིན་ཏེ།བླ་མས་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་ཚིག་གི་འཇུག་པ་རིང་།།དེ་ནི།རིམ་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་རྣམ་བྱང་བ།།དད་ལྡན་སེམས་ལ་གོ་འཕང་རང་ཉིད་འབྱུང་བའོ།།ཐོག་མ་མེད་པར་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་མ་ཐག་པའི་དོན་གྱི་ཕན་ཡོན་སྟོན་ཏེ།ཐོག་མ་དང་།དབུས་དང་ཐ་མའི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ཤིན་ཏུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ།།གང་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མེད་པ་དང་།ཟད་པ་དང་འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་གཟུགས་ཅན་ཡང་ངོ་མཚར་བ་མ་ཡིན་པ་དང་གནས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།གཡོ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ།།གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་རྣམ་པར་འདས་པ།བསོད་ནམས་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་སྡིག་པའི་གཟུགས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་ནས་རྣལ་འབྱོར་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཡང་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་སྟེ།ཟད་པ་མེད་པའི་དུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ལྷག་མའོ།།རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི།།བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་མཉམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཡོན་པོའི་ལུས་ཀྱང་དྲང་བའི་ལུས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་ནི་བརྟན་པ་མེད་པ་ཡང་བརྟན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ་མིག་བཙུམས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྒྱས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ཡང་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའོ།།ཚིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའོ།།ཚིག་གི་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་བརྗོད་བྲལ་ལོ།།དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དམན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བཅས་པའོ།།གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཡང་སྐྱོབ་པའོ།
故無關語言文字，無染污。
此即善妙，以何次第修習信解語之福德資糧相續，及佛菩薩與信解天加持故，生悲等功德自智。
如說："非上師行境故非語境，上師所示事遠離語行。
彼由次第悲等功德清凈，信心者心自生地位。
"以"無始生"等顯示前說義之利益。
極入初中后三剎那，即說為第四一切空剎那。
于彼無去來、無盡增、非有非無、極稀有相亦非稀有、非住亦非動性。
超越有無言說，非福德相亦非罪相，亦非二性。
由斷一切分別為主故，諸佛說彼為最勝。
瑜伽師得如是真實后，於三界中亦行所行，得無盡時，此是余語。"
有動無動自性"者，令堅動平等故。
應遍知彼亦令曲身成直身。
彼雖無堅固亦有堅固，
雖閉眼亦具廣大慧眼。
彼雖散亂亦心等持。
雖具語亦離言說。
離語言說即離說。
彼雖受用劣亦具受用。
雖隨他亦是救護。
།འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་རིམ་པ་དང་།རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་པ་སྟེ།རིམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ།།དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ།མགོ་བོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།མགོ་བོ་ནས་རྐང་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་།ཇི་སྲིད་སྙིང་གའི་བར་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་ནི།རིལ་པོར་འཛིན་པ་སྟེ།རིལ་པོ་ནི་ལུས་སོ།།དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་རིལ་པོར་འཛིན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་བསལ་ནས།དངོས་པོ་འོད་གསལ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སླར་ཡང་བདག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་གཞིག་པའི་རིམ་པའོ།།དབུགས་ཀྱི་རྔུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟོན་ཏེ།རླུང་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཉིད་དོ།།ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལས་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ།།གང་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ནི།ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཏེ།དེ་ཡང་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།གང་ཕྱག་རྒྱ་གཞན་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ཟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའོ།།ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའོ།།མན་ངག་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ཆོས་གང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བ་སྟོན་ཏེ།དངོས་པོ་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཞིར་གྱུར་པས་ན་དངོས་པོའོ།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་།འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི་འོད་གསལ་བའོ།།དེ་བས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་གྱུར་པ་དེས།རང་གི་སེམས་གདོད་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པ།རྡོ་རྗེ་ལྟར་དབྱེརམེད་པ་གསུམ་ལུས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླངས་ནས།དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཇི་བཞིན་ནུས་པས་བླ་མ་ལ་ཡོན་ཕུལ་ཏེ།དྲིན་ཐོབ་པའི་རིམ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་བསྒོམ་པ་ནི་རང་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།ཁྱད་པར་གཞན་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ།
如是得真實瑜伽師，應學總執次第與隨破次第二種次第。
顯示彼等相，關於"從頭"等，從頭至足盡，乃至心間如寶鬘，瑜伽師修空性，是總執，總即身。
由執持故為總執。
如是除遣堅動諸法無明暗后，令諸法光明，如是由修力復于如是自性修習，此是隨破次第。
以"息入"等顯示入真實邊次第，由具風識故即自加持。
從一切空生幻網，以魚喻顯示。
又大手印成就是五智自性，彼亦如虹觀想體性，結彼等手印等一切由空性成就，非由他成。
"遍食"是斷一切分別。
"一切空性"是三輪清凈故。
"一切相"是持一切律儀。
以"得教授"顯示以何法為先之勝義菩提心受，關於"一切法"等，由為基故為法。
離一切法及舍蘊界處等所取能取無我法即光明。
故由彼成無二平等，自心本不生，金剛無別三身空性自性。
如是受菩提心已，即以力量隨宜供養上師，由得恩次第修習薄伽梵涅槃界，即得彼體性。余別易解。
།རིམ་པ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ།རིམ་པ་བཞི་པའི་འགྲེལ་པའོ།།།།བཞི་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་རིམ་པ་ལྔ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེད་པ་པོའོ།།འབྲས་བུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།།དེའི་བདག་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཆང་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མགོན་པོ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའོ།།དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིམ་པ་ཐ་མ་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།སྲིད་པ་དང་ཐར་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་སྤངས་ནས།སེམས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཟུང་ནི་གཉིས་མཚུངས་པའོ།།དེས་འཇུག་པས་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོགས་ནས།གང་འདི་དག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།སྲིད་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོང་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་སྤངས་ནས།གཅིག་ཏུ་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།།གང་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱི་བློའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་མེད་ཅིང་།གང་དུ་མི་ཕྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བཤད་དོ།།རྟགཔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེར་ཟུག་པའི་ཕྱོགས་སོ།།ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ཕྱོགས་སོ།།དེ་གཉི་གའི་བློ་སྤངས་ནས་གང་གིས་དེ་ཁོ་ན་མཉམ་པ་ཉིད་རིག་པ་དེ་ཉིད་ནི་མཁས་པ་སྟེ།གཞན་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ།བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྩོད་མེད་པ།།དེ་ལ་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།།གང་ཕྱིར་དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་དང་།།བདག་ཕྱོགས་ཡོད་པ་མིན་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།གཞན་ཡང་།འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད།།མ་བརྟགས་པ་ནི་ཉམས་དགའ་བ།།རྣམ་པར་བརྟགས་ཤིང་འཇིག་པ་ན།།དངོས་པོ་ཡོད་པ་མིན་པའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ།འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བར་སེམས་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ།
從《五次第難解明義》中現等正覺即第四次第釋。
為顯示第四后第五次第故說"因果"等。
因是薄伽梵能生。果是如來。
彼體金剛持即因果自性。故為怙主，遍護三界。
于彼頂禮已，我當說雙運即最後次第。
舍離輪涅二執分別，心成一性，說為雙運。
雙是二相等。
由彼入故名雙運。
了知染凈自性勝義相后，彼等成一性亦是雙運。
遍計執著輪迴即有相色，因由彼力生一切煩惱。
彼對治是無分別。
斷彼分別，一味行即是雙運體驗。
於何處無所取能取二分別心行，於何處有不可分，亦說為雙運。"常"是常邊。
"斷"是順世外道邊。
舍彼二見，誰知真實平等性即是智者，余非智者。
如說："大士無諍論，于彼無有邊，因於彼無有，他邊與自邊。
"又說："一切諸有情，未觀察悅意，觀察壞滅時，諸法皆非有。"
觀察一切法無自性是慧，思維一切眾生離苦相是悲。
།ཡང་ནམ་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེར་མེད་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་གང་དུ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོའི་ཡུལ་ལོ།།ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས།ཕྱོགས་གཅིག་ལ་རྟེན་ཅིང་གནས་པ་དེ་ཡང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཇི་སྐད་དུ།གང་གིས་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་རྟེན་ཅིང་སྙིང་རྗེས་ཀུན་རྫོབ་བརྟེན་པ་སྟེ།དེས་ན་འགྲོ་ལ་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་ཇི་བཞིན་དོན་དུ་རྣམ་པར་དགོངས།།གང་གི་ཚེ་ནི་སྟོབས་བཅུ་སྐྱེད་བྱེད་སྙིང་རྗེས་ཟིན་པ་དེ་ཡི་ཚེ།།ཁྱེད་ནི་འགྲོ་ལ་བུ་གཅིག་པ་ཡི་ཕ་བཞིན་དགོངས་པར་གྱུར་པའོ།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ།དེ་དང་བཅས་པར་གནས་པ་ནི།ལྷག་མ་དང་བཅས་པར་གནས་པའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའོ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ།།གང་དུ་རྟོག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།གང་དུ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྟོག་པ་སྤངས་པ་དེ་ཡང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་།འོད་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་རྟོགས་ནས་དེ་དག་ཉིད་དབུ་མའི་གནས་སྐབས་སུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གནས་སུ་རིལ་པོར་འཛིན་པ་དང་།རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རིམ་པས་འཇུག་ཅིང་།དགོངས་པའི་དབང་གིས་གང་ཞིག་དེ་ལས་ལྡང་བར་གྱུར་པ་དང་།ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།ཐོག་མར་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བྱེ་བྲག་ཤེས་ནས་དེ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ཕྱོགས་གཉི་ག་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།གང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་དེ་ལས་ལྡང་བ་ཡང་མེད་པ་དེ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་དབུ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལམ་མོ།།གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སྤངས་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོར་བསྟན་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིད་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་འཇུག་པའོ།།སད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ།།དེ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་ནས་རང་ཉམས་སུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྫོགས་པར་མཛད་པ་ཞེསབྱ་བའི་དོན་ཏོ།
又于某時，為利有情，以慧觀察無別，入彼次第，是薄伽梵甚深智慧境界。
了知方便智慧自性堅動一切體性后，依止一分而住，亦名雙運。
如說："以彼智慧依真實，悲依世俗而安住，故於眾生無有情，如實義中正思維。
十力生因大悲攝，爾時于眾如一子之父般思維。""余"是煩惱蘊，與彼俱住是有餘住。
彼對治是無餘。
彼對治是無分別。
於何處無彼二分別體性，即是雙運。
於何處斷人無我法無我二種分別，亦是雙運。
了知自加持及入光明次第后，彼等於中道位融合，即是雙運。
於一切空處以總執及隨入次第而入，由意樂力從彼起，即是雙運。
先知世俗勝義諦自性差別已，於他時二分融合，即是雙運。
於何處無緣空性亦無從彼起，即是雙運。
彼即是諸瑜伽師中道位道。
斷除睡眠覺醒二分別，以顯示雙運體性而說，為隨示一切有情故。
"睡眠"是不入有情利益。
"覺醒"是入有情利益。
斷彼等已，自然成就圓滿利益有情，是其義。
ཇི་སྐད་དུ།ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་དུ།།མ་ལུས་འགྲོ་བའི་བསམ་རྫོགས་མཛད།།སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་དབང་གིས་ན།།དེ་ནས་རྒྱལ་བའི་གཟུགས་མཐོང་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས་སོ།།མཉམ་པར་བཞག་པ་ནི་སེམས་ཞི་བའི་གནས་སྐབས་སོ།།མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ལ་དེ་གཉིས་མེད་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ལ་གནས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དངོས་པོ་ནི་གཟུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་བྱང་བའོ།།དེ་དག་རྣམ་པར་པ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།དྲན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐོས་པའི་དོན་བརྗེད་པའོ།།དྲན་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ།།རྒྱུན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ན་དེ་དག་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ།དེ་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་ཞེན་པའོ།།དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་ཞེན་པ་མེད་པའོ།།ཕྱོགས་དེ་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས།དབུ་མའི་ལམ་ལ་དམིགས་ཏེ།འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་ནི་བརྟན་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ།གང་ཞིག་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ནི།།གཞན་གྱི་དབང་གིས་གནས་པའོ།།ཞེས་གསུངས་སོ།།མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་ལུས་ནི་རྟག་ཏུ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་སྐབས་སོ།།གང་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ།འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་མཐའ་ཡས་པར།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རྣམ་དཔྱོད་ཅིང་།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་དགའ་བས།།རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་སྨིན་པར་མཛད།།ཅེས་གསུངས་པའོ།།གཞན་ཡང་།སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གྲོལ་གྱུར་ན།།གང་ཞིག་དགའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྟེ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་རྫོགས།།བཅིང་མེད་གྲོལ་བས་ཅི་ཞིག་དགོས།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་སྐྱེད་པ་སྟེ།།འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་རྒྱུའོ།།འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།།དེ་གཉི་ག་ཡང་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་ནས།དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོར་བྱས་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་པ་གང་དུ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།གང་དུ་རིམ་པ་གཉིས་གཅིག་ཅིང་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལྷ་དང་།ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལྷ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སྤངས་ནས།གང་དུ་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའོ།།གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ།
如說："如如意寶珠，圓滿眾生愿，由眾生福力，得見佛色身。
"等持是心寂止位。
不等持是心散亂。
瑜伽師於何處無彼二者，當知即住雙運。
事是執著所取分。
無事是邪見清凈。
斷彼等即是雙運。
非念是忘所聞義。
念是彼對治。
由自然成就相續故，從彼等決定解脫。
故是常生自性，如是隨欲一切處住是其義。
貪是執著有欲樂。
于彼無貪是無執著。
舍彼二分，緣中道，住世間盡際是堅固。
如說："由大悲故，依他而住。
"極喜身是常時妙喜位。
誰有如是即具彼。
如說："
于無邊世界，大悲正觀察，
常喜諸有情，漸次令成熟。"
又說："
若諸有情脫，何者喜海者，
即由彼圓滿，無縛解何用。
"因是能生果，能生果是因。
果是從因生。
了知彼二無別已，成無別體，瑜伽師住於何處，即是雙運。
於何處了知二次第一體無別，亦是雙運。
斷清凈天與不清凈天二分別已，於何處了知無別，即是雙運。"有色"是色蘊。
།གཞན་པ་བཞི་ནི་གཟུགས་མེད་པའོ་ཞེས་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་གཉི་ག་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས།གང་ཞིག་མཉམ་པའི་གནས་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པའོ།།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་ཅིང་།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བཤད་པའོ།།སྣ་ཚོགས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྱུ་མ་ནི་གཞན་སླུ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་དྲ་བ་ཡིན་ཞིང་འཆིང་བ་ཡང་དེའོ།།དེ་རྩད་གཅོད་པ་ནི་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་སོ།།ཡང་ན་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བའི་རིམ་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ།།འཁོར་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་རང་དབང་མེད་པ་སྟེ།གཞན་དབང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོའོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་རྫིང་ངོ་།།དེའི་མཐར་ཕྱིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདེན་པ་གཞན་གྱི་རིམ་པ་ལ་གནས་པའོ།།བྱ་བ་བྱས་པ་དེས་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ།གང་ཞིག་ཇི་སྲིད་རྣམ་བརྟགས་པ།།དེ་སྲིད་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་སྟེ།།དེ་ཉིད་བདེན་ཞིང་ཡང་དག་མཐར།།གང་ཞིག་དེ་ཉིད་བརྟག་མི་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པའོ།།མི་གནས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཉི་ག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་རྐང་པ་བདུན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ།སྒྲ་གང་སྐྱེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།དེར་མངོན་པར་འདོད་པ་གཞན་ནི་མེད་དེ།ལམ་འདིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པར་གྱུར་པའོ།།ཇི་ལྟར་བུ་ཞེ་ན།ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པའོ།།མེད་པའི་ཕྱོགས་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྟེ།དེ་དག་རྣམ་པར་སྤངས་པས་སོ།།གང་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ནི་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤྱོད་པ།དེ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།།ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས།སོམ་ཉི་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་པའི་ནན་ཏན་སྟོན་ཏེ།དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གོ་སླའོ།
餘四是無色。
舍彼二分別已，誰知平等位即得雙運位。
如是誰知真實，如實見者，說為一切智。
"持種種"是以種種化身圓滿利益有情故。
幻是勤于欺他，即是網亦是縛。
彼尋求即是現等覺。
或以幻網次第現等正覺。
輪迴是業煩惱無自在，由他力是有情體性。
彼即是海即池。
到彼岸是到彼岸，故住他諦次第。
由所作業安住，說為不為二分別所障智慧。
如說："
若有所觀察，一切皆虛妄，
彼即真實際，于彼不應觀。
"無住是不緣二邊故。
彼等即"佛"等七句差別顯示，"無生聲"等即顯示雙運三摩地。
于彼無餘欲求，由此道得薄伽梵大手印成就。云何？說"有"等。
有邊是執實。
無邊是誹謗。
由斷彼等故。
又此瑜伽師若精進，為得雙運位，行三種行，亦定得無二智慧。
以"如自身"等顯示無疑瑜伽師行之精進，彼一切易解。
།དེ་ལྟར་ཉིན་མཚན་དུ་ཡེ་ཤེས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཡིད་ཀྱིས་སྦས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་འཛིན་པ་དེ།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགེ་བའོ།།བཤད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་དོན་གསལ་བར་སྟོན་པའོ།།རིམ་པ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ།རིམ་པ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།།།།ཐོས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་སྟེ།།བསམ་པ་དང་ནི་གཉིས་པོ་ཡོད་གྱུར་ན།།སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན།།དེ་ལ་དངོས་གྲུབ་བླ་ན་མེད་པའོ།།བློ་དང་ལྡན་པས་འདི་ལྟར་བསམས་ནས་ནི།།ཐོག་མ་ཐོས་པའི་དོན་ལ་འབད་པ་ཡིས།།རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ།།དེ་ཡི་ལག་ཏུ་དངོས་གྲུབ་ལེགས་པར་འཐོབ།།གང་ཞིག་ཚིག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་གྱུར་པ།།དེ་ཡིས་དོན་ནི་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར།།དེ་རྣམས་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར།།འདི་ལ་བདག་གིས་རྣམ་པར་བརྩོན་པར་བྱས།།རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ནི།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ།
如是晝夜精進于智慧，持意密律儀者，一切圓滿即以得金剛持位相而成就，是極善。
"說已"等顯示迴向善根義。
從《五次第難解明義》中雙運即第五次第釋。
聞能圓滿即是慧，思維二者若具足，則于修習善加行，于彼無上悉地成。
智者如是思維已，初以聞義精進力，常時精進所作者，彼手善得諸悉地。
若於文句生疑惑，彼如何能了知義，為除彼等諸愚癡，於此我當善精進。
一切種能宣說者，即是如來之行境。
།འོན་ཀྱང་བློ་གྲོས་དམན་པ་རྣམས་ལ་ནི།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཙམ་ཞིག་བདག་གིས་བྱས།།འཇིག་རྟེན་གང་དུ་ཉི་མའི་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེན་མཆོད་པས་འགྲོ་ཀུན་གསལ་གྱུར་པ།།སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་བློ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་གིས་ནི་གསོལ་བཏབ་དཀའ་འགྲེལ་འདིས།།རིམ་པ་ལྔ་ཡི་དོན་ནི་གཏན་ལ་ཕབ་ཅིང་རྣམ་ཕྱེ་འཕགས་རྣམས་བཟོད་པར་བཞེས།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་རབ་བློ་དམན་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པར་ནུས་པ་མིན་པ་དང་།།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་འདི་རྣམ་ཕྱེ་མཐོང་མིན་ཕྱོགས་ཙམ་བདག་གིས་མཐོང་བས་ན།།སེར་སྣ་དང་ནི་མཆོག་ཏུ་བྲལ་བའི་བློ་ཡིས་རྣམ་བཤད་གང་ཡིན་དེ་ཡིས་ནི།།དམན་པ་འགྲོ་དོན་ཡང་དག་བརྩོན་པ་བློས་སྤྱན་རྒྱས་པ་རྣམས་ནི་དགྱེས་པར་མཛོད།།འདི་ལྟར་མན་ངག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་བརྒྱུད་རིམ་པ་ལྔ་པོ་རྣམ་བཤད་པས།།གང་ཞིག་བསོད་ནམས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་དྲི་མེད་ལྟ་བུ་བདག་གིས་ཐོབ་གྱུར་པ།།དེ་ཡིས་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོར་ལྷུང་གྱུར་འགྲོ་རྣམས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི།།རྩེ་མོར་རིམ་ལྔས་མྱུར་དུ་ཕྱིན་ནས་གསལ་ཞིང་ཡིད་འོང་མཛེས་པར་བདེར་གྱུར་ཅིག་།ཇི་སྲིད་མཁའ་ལ་ཟླ་བའི་ཟེར་དང་སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་མཛེས་པར་གྱུར་པ་དང་།།ཇི་སྲིད་མུན་པའི་ཚོགས་ནི་རབ་ཏུ་མྱུར་འཇོམས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བ་དང་།།ཇི་སྲིད་ས་འདི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་གནས་གཅིག་རི་རབ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ།།དེ་སྲིདབདེ་གཤེགས་བསྟན་པ་དང་ནི་དཀའ་འགྲེལ་མཆོག་འདི་ཡུན་རིང་གནས་གྱུར་ཅིག་།རིམ་པ་ལྔ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ།།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་བཟང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།
然於劣慧者，我僅作分別。
世間何處日光廣大供養普照眾生時，螢火蟲身僅有光明能作何事？
如是雖然，由諸具慧他者祈請此難釋，抉擇分別五次第義，祈聖者容忍。
一切智語，劣慧不能解說，諸智者未見此論分別，我僅見一分故，以離慳吝最勝心所作解說，愿劣者利生正精進廣慧者歡喜。
如是從一竅訣傳至一竅訣，解說五次第，我所得如秋月無垢福德，以彼愿墮輪迴諸眾生，由五次第速至圓滿菩提頂，明凈悅意妙善安樂。
乃至空中月光星群莊嚴，
乃至速除暗聚日輪明，
乃至此地稀有處須彌住，
乃至善逝教及此勝難釋久住。
《五次第難解明義》，大阿阇黎精進賢造畢。
།།།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་བཱིརྱ་བྷ་དྲ་དང་།
印度堪布班智達毗利耶跋陀羅（此處應注意：毗利耶跋陀羅是梵文Vīryabhadra的音譯，即精進賢的意思） |
发表于 2026-1-24 19:33
